The Online Library of Liberty

A project of Liberty Fund, Inc.

• Preface.
• Miscellaneous Poems.
• On the Morning of Christs Nativity.
• The Hymn.
• A Paraphrase On Psalm 114.
• Psalm 136.
• The Passion.
• On Time.
• Upon the Circumcision.
• At a Solemn Musick.
• An Epitaph On the Marchioness of Winchester.
• Song On May Morning
• Another On the Same.
• L’allegro.
• Il Penseroso.
• Sonnets.
• Arcades.
• Lycidas.
• A Maske Presented At Ludlow Castle, 1634: On Michaelmasse Night, Before the Right Honorable, Iohn Earle of Bridgewater, Vicount Brackly, Lord Præsident of Wales, and One of His Maiesties Most Honorable Privie Counsell.
• Poems Added In the 1673 Edition.
• Anno Aetatis 17. On the Death of a Fair Infant Dying of a Cough.
• Anno Aetatis 19. At a Vacation Exercise In the Colledge, Part Latin, Part English. the Latin Speeches Ended, the English Thus Began.
• The Fifth Ode of Horace. Lib. I.
• Sonnets.
• On the New Forcers of Conscience Under the Long Parliament.
• On the Lord Gen. Fairfax At the Seige of Colchester.
• To the Lord Generall Cromwell May 1652.
• To S R Henry Vane the Younger.
• To Mr. Cyriack Skinner Upon His Blindness.
• Psal. I. Done Into Verse, 1653.
• April, 1648. J. M. Nine of the Psalms Done Into Metre, Wherein All But What Is In a Different Character, Are the Very Words of the Text, Translated From the Original.
• Passages From Prose Writings.
• A Collection of Passages Translated In the Prose Writings.
• Joanni Miltoni
• Elegiarum Liber Primus.
• Sylvarum Liber.
• Paradise Lost.
• Book I.
• Book II.
• Book III.
• Book IV.
• Book V.
• Book VI.
• Book VII.
• Book VIII.
• Book IX.
• Book X.
• Book XI.
• Book XII.
• Paradise Regaind. a Poem.
• The First Book.
• The Second Book.
• The Third Book.
• The Fourth Book.
• Samson Agonistes, a Dramatic Poem.
• Appendix.
• ( a ): Specimen of Milton’s Spelling, From the Cambridge Autograph Manuscript.
• ( B ): Note of a Few Readings In the Same Manuscript.
• ( C ) Erratum

SYLVARUM LIBER.

Anno ætatis 16. In obitum Procancellarii medici.

• Parere fati discite legibus,
• Manusque Parcæ jam date supplices,
• Qui pendulum telluris orbem
• Jäpeti colitis nepotes.
• Vos si relicto mors vaga Tænaro
• Semel vocârit flebilis, heu moræ
• Tentantur incassùm dolique;
• Per tenebras Stygis ire certum est.
• Si destinatam pellere dextera
• Mortem valeret, non ferus Hercules10
• Nessi venenatus cruore
• Æmathiâ jacuisset Œtâ.
• Nec fraude turpi Palladis invidæ
• Vidisset occisum Ilion Hectora, aut
• Quem larva Pelidis peremit
• Ense Locro, Jove lacrymante.
• Si triste fatum verba Hecatëia
• Fugare possint, Telegoni parens
• Vixisset infamis, potentique
• Ægiali soror usa virgâ.20
• Numenque trinum fallere si queant
• Artes medentûm, ignotaque gramina,
• Non gnarus herbarum Machaon
• Eurypyli cecidisset hastâ.
• Læsisset & nec te Philyreie
• Sagitta echidnæ perlita sanguine,
• Nec tela te fulmenque avitum
• Cæse puer genitricis alvo.
• Tuque O alumno major Apolline,
• Gentis togatæ cui regimen datum,30
• Frondosa quem nunc Cirrha luget,
• Et mediis Helicon in undis,
• Jam præfuisses Palladio gregi
• Lætus, superstes, nec sine gloria,
• Nec puppe lustrasses Charontis
• Horribiles barathri recessus.
• At fila rupit Persephone tua
• Irata, cum te viderit artibus
• Succoque pollenti tot atris
• Faucibus eripuisse mortis.40
• Colende præses, membra precor tua
• Molli quiescant cespite, & ex tuo
• Crescant rosæ, calthæque busto,
• Purpureoque hyacinthus ore.
• Sit mite de te judicium Æaci,
• Subrideatque Ætnæa Proserpina,
• Interque felices perennis
• Elysio spatiere campo.

In quintum Novembris, Anno ætatis 17.

• Jam pius extremâ veniens Jäcobus ab arcto
• Teucrigenas populos, latéque patentia regna
• Albionum tenuit, jamque inviolabile fœdus
• Sceptra Caledoniis conjunxerat Anglica Scotis:
• Pacificusque novo felix divesque sedebat
• In solio, occultique doli securus & hostis:
• Cum ferus ignifluo regnans Acheronte tyrannus,
• Eumenidum pater, æthereo vagus exul Olympo,
• Forte per immensum terrarum erraverat orbem,
• Dinumerans sceleris socios, vernasque fideles,10
• Participes regni post funera mœsta futuros;
• Hic tempestates medio ciet aëre diras,
• Illic unanimes odium struit inter amicos,
• Armat & invictas in mutua viscera gentes;
• Regnaque olivifera vertit florentia pace,
• Et quoscunque videt puræ virtutis amantes,
• Hos cupit adjicere imperio, fraudumque magister
• Tentat inaccessum sceleri corrumpere pectus,
• Insidiasque locat tacitas, cassesque latentes
• Tendit, ut incautos rapiat, seu Caspia Tigris20
• Insequitur trepidam deserta per avia prædam
• Nocte sub illuni, & somno nictantibus astris.
• Talibus infestat populos Summanus & urbes
• Cinctus cæruleæ fumanti turbine flammæ.
• Jamque fluentisonis albentia rupibus arva
• Apparent, & terra Deo dilecta marino,
• Cui nomen dederat quondam Neptunia proles
• Amphitryoniaden qui non dubitavit atrocem
• Æquore tranato furiali poscere bello,
• Ante expugnatæ crudelia sæcula Troiæ.30
• At simul hanc opibusque & festâ pace beatam
• Aspicit, & pingues donis Cerealibus agros,
• Quodque magis doluit, venerantem numina veri
• Sancta Dei populum, tandem suspiria rupit
• Tartareos ignes & luridum olentia sulphur.
• Qualia Trinacriâ trux ab Jove clausus in Ætna
• Efflat tabifico monstrosus ab ore Tiphœus.
• Ignescunt oculi, stridetque adamantinus ordo
• Dentis, ut armorum fragor, ictaque cuspide cuspis.
• Atque pererrato solum hoc lacrymabile mundo40
• Inveni, dixit, gens hæc mihi sola rebellis,
• Contemtrixque jugi, nostrâque potentior arte.
• Illa tamen, mea si quicquam tentamina possunt,
• Non feret hoc impune diu, non ibit inulta,
• Hactenus; & piceis liquido natat aëre pennis;
• Quà volat, adversi præcursant agmine venti,
• Densantur nubes, & crebra tonitrua fulgent.
• Jamque pruinosas velox superaverat alpes,
• Et tenet Ausoniæ fines, à parte sinistrâ
• Nimbifer Appenninus erat, priscique Sabini,50
• Dextra veneficiis infamis Hetruria, nec non
• Te furtiva Tibris Thetidi videt oscula dantem;
• Hinc Mavortigenæ consistit in arce Quirini.
• Reddiderant dubiam jam sera crepuscula lucem,
• Cum circumgreditur totam Tricoronifer urbem,
• Panificosque Deos portat, scapulisque virorum
• Evehitur, præeunt summisso poplite reges,
• Et mendicantum series longissima fratrum;
• Cereaque in manibus gestant funalia cæci,
• Cimmeriis nati in tenebris, vitamque trahentes.
• Templa dein multis subeunt lucentia tædis
• (Vesper erat sacer iste Petro) fremitúsque canentum
• Sæpe tholos implet vacuos, & inane locorum.
• Qualiter exululat Bromius, Bromiique caterva,
• Orgia cantantes in Echionio Aracyntho,
• Dum tremit attonitus vitreis Asopus in undis,
• Et procul ipse cavâ responsat rupe Cithæron.
• His igitur tandem solenni more peractis,
• Nox senis amplexus Erebi taciturna reliquit,
• Præcipitesque impellit equos stimulante flagello,70
• Captum oculis Typhlonta, Melanchætemque ferocem,
• Atque Acherontæo prognatam patre Siopen
• Torpidam, & hirsutis horrentem Phrica capillis.
• Interea regum domitor, Phlegetontius hæres,
• Ingreditur thalamos (neque enim secretus adulter
• Producit steriles molli sine pellice noctes)
• At vix compositos somnus claudebat ocellos,
• Cum niger umbrarum dominus, rectorque silentum,
• Prædatorque hominum falsâ sub imagine tectus
• Astitit, assumptis micuerunt tempora canis,80
• Barba sinus promissa tegit, cineracea longo
• Syrmate verrit humum vestis, pendetque cucullus
• Vertice de raso, & ne quicquam desit ad artes,
• Cannabeo lumbos constrinxit fune salaces.
• Tarda fenestratis figens vestigia calceis.
• Talis uti fama est, vastâ Franciscus eremo
• Tetra vagabatur solus per lustra ferarum,
• Sylvestrique tulit genti pia verba salutis
• Impius, atque lupos domuit, Lybicosque leones.
• Subdolus at tali Serpens velatus amictu90
• Solvit in has fallax ora execrantia voces;
• Dormis nate? Etiamne tuos sopor opprimit artus
• Immemor O fidei, pecorumque oblite tuorum,
• Dum cathedram venerande tuam, diademaque triplex
• Ridet Hyperboreo gens barbara nata sub axe,
• Dumque pharetrati spernunt tua jura Britanni;
• Surge, age, surge piger, Latius quem Cæsar adorat,
• Cui reserata patet convexi janua cæli,
• Turgentes animos, & fastus frange procaces,
• Sacrilegique sciant, tua quid maledictio possit,100
• Et quid Apostolicæ possit custodia clavis;
• Et memor Hesperæ disjectam ulciscere classem,
• Mersaque Iberorum lato vexilla profundo,
• Sanctorumque cruci tot corpora fixa probrosæ,
• Thermodoontéa nuper regnante puella.
• At tu si tenero mavis torpescere lecto
• Crescentesque negas hosti contundere vires,
• Tyrrhenum implebit numeroso milite Pontum,
• Signaque Aventino ponet fulgentia colle:
• Relliquias veterum franget, flammisque cremabit,110
• Sacraque calcabit pedibus tua colla profanis,
• Cujus gaudebant soleis dare basia reges.
• Nec tamen hunc bellis & aperto Marte lacesses,
• Irritus ille labor, tu callidus utere fraude,
• Quælibet hæreticis disponere retia fas est;
• Jamque ad consilium extremis rex magnus ab oris
• Patricios vocat, & procerum de stirpe creatos,
• Grandævosque patres trabeâ, canisque verendos;
• Hos tu membratim poteris conspergere in auras,
• Atque dare in cineres, nitrati pulveris igne120
• Ædibus injecto, quà convenere, sub imis.
• Protinus ipse igitur quoscumque habet Anglia fidos
• Propositi, factique mone, quisquámne tuorum
• Audebit summi non jussa facessere Papæ.
• Perculsosque metu subito, casúque stupentes
• Invadat vel Gallus atrox, vel sævus Iberus.
• Sæcula sic illic tandem Mariana redibunt,
• Tuque in belligeros iterum dominaberis Anglos.
• Et nequid timeas, divos divasque secundas
• Accipe, quotque tuis celebrantur numina fastis.130
• Dixit & adscitos ponens malefidus amictus
• Fugit ad infandam, regnum illætabile, Lethen.
• Jam rosea Eoas pandens Tithonia portas
• Vestit inauratas redeunti lumine terras;
• Mæstaque adhuc nigri deplorans funera nati
• Irrigat ambrosiis montana cacumina guttis;
• Cum somnos pepulit stellatæ janitor aulæ
• Nocturnos visus, & somnia grata revolvens.
• Est locus æternâ septus caligine noctis
• Vasta ruinosi quondam fundamina tecti,140
• Nunc torvi spelunca Phoni, Prodotæque bilinguis
• Effera quos uno peperit Discordia partu.
• Hic inter cæmenta jacent semifractaque saxa,
• Ossa inhumata virûm, & trajecta cadavera ferro;
• Hic Dolus intortis semper sedet ater ocellis,
• Jurgiaque, & stimulis armata Calumnia fauces,
• Et Furor, atque viæ moriendi mille videntur,
• Et Timor, exanguisque locum circumvolat Horror,
• Perpetuoque leves per muta silentia Manes
• Exululant, tellus & sanguine conscia stagnat.150
• Ipsi etiam pavidi latitant penetralibus antri
• Et Phonos, & Prodotes, nulloque sequente per antrum
• Antrum horrens, scopulosum, atrum feralibus umbris
• Diffugiunt sontes, & retrò lumina vortunt,
• Hos pugiles Romæ per sæcula longa fideles
• Evocat antistes Babylonius, atque ita fatur.
• Finibus occiduis circumfusum incolit æquor
• Gens exosa mihi, prudens natura negavit
• Indignam penitùs nostro conjungere mundo:
• Illuc, sic jubeo, celeri contendite gressu,160
• Tartareoque leves difflentur pulvere in auras
• Et rex & pariter satrapæ, scelerata propago
• Et quotquot fidei caluere cupidine veræ
• Consilii socios adhibete, operisque ministros.
• Finierat, rigidi cupidè paruere gemelli.
• Interea longo flectens curvamine cælos
• Despicit æthereâ dominus qui fulgurat arce,
• Vanaque perversæ ridet conamina turbæ,
• Atque sui causam populi volet ipse tueri.
• Esse ferunt spatium, quà distat ab Aside terra170
• Fertilis Europe, & spectat Mareotidas undas;
• Hic turris posita est Titanidos ardua Famæ
• Ærea, lata, sonans, rutilis vicinior astris
• Quàm superimpositum vel Athos vel Pelion Ossæ
• Mille fores aditusque patent, totidemque fenestræ,
• Amplaque per tenues translucent atria muros;
• Excitat hic varios plebs agglomerata susurros;
• Qualiter instrepitant circum mulctralia bombis
• Agmina muscarum, aut texto per ovilia junco,
• Dum Canis æstivum cœli petit ardua culmen180
• Ipsa quidem summâ sedet ultrix matris in arce,
• Auribus innumeris cinctum caput eminet olli,
• Queis sonitum exiguum trahit, atque levissima captat
• Murmura, ab extremis patuli confinibus orbis.
• Nec tot Aristoride servator inique juvencæ
• Isidos, immiti volvebas lumina vultu,
• Lumina non unquam tacito nutantia somno,
• Lumina subjectas late spectantia terras.
• Istis illa solet loca luce carentia sæpe
• Perlustrare, etiam radianti impervia soli.190
• Millenisque loquax auditaque visaque linguis
• Cuilibet effundit temeraria, veráque mendax
• Nunc minuit, modò confictis sermonibus auget.
• Sed tamen a nostro meruisti carmine laudes
• Fama, bonum quo non aliud veracius ullum,
• Nobis digna cani, nec te memorasse pigebit
• Carmine tam longo, servati scilicet Angli
• Officiis vaga diva tuis, tibi reddimus æqua.
• Te Deus æternos motu qui temperat ignes,
• Fulmine præmisso alloquitur, terrâque tremente:200
• Fama siles? an te latet impia Papistarum
• Conjurata cohors in meque meosque Britannos,
• Et nova sceptrigero cædes meditata Jäcobo:
• Nec plura, illa statim sensit mandata Tonantis,
• Et satis antè fugax stridentes induit alas,
• Induit & variis exilia corpora plumis;
• Dextra tubam gestat Temesæo ex ære sonoram.
• Nec mora jam pennis cedentes remigat auras,
• Atque parum est cursu celeres prævertere nubes,
• Jam ventos, jam solis equos post terga reliquit:210
• Et primò Angliacas solito de more per urbes
• Ambiguas voces, incertaque murmura spargit,
• Mox arguta dolos, & detestabile vulgat
• Proditionis opus, nec non facta horrida dictu,
• Authoresque addit sceleris, nec garrula cæcis
• Insidiis loca structa silet; stupuere relatis,
• Et pariter juvenes, pariter tremuere puellæ,
• Effætique senes pariter, tantæque ruinæ
• Sensus ad ætatem subitò penetraverat omnem
• Attamen interea populi miserescit ab alto220
• Æthereus pater, & crudelibus obstitit ausis
• Papicolûm; capti pœnas raptantur ad acres;
• At pia thura Deo, & grati solvuntur honores;
• Compita læta focis genialibus omnia fumant;
• Turba choros juvenilis agit: Quintoque Novembris
• Nulla Dies toto occurrit celebratior anno.

Anno ætatis 17. In obitum Præsulis Eliensis.

• Adhuc madentes rore squalebant genæ,
• Et sicca nondum lumina
• Adhuc liquentis imbre turgebant salis,
• Quem nuper effudi pius,
• Dum mœsta charo justa persolvi rogo
• Wintoniensis præsulis.
• Cum centilinguis Fama (proh semper mali
• Cladisque vera nuntia)
• Spargit per urbes divitis Britanniæ,
• Populosque Neptuno satos,10
• Cessisse morti, & ferreis sororibus
• Te generis humani decus,
• Qui rex sacrorum illâ fuisti in insulâ
• Quæ nomen Anguillæ tenet.
• Tunc inquietum pectus irâ protinus
• Ebulliebat fervidâ,
• Tumulis potentem sæpe devovens deam:
• Nec vota Naso in Ibida
• Concepit alto diriora pectore,
• Graiusque vates parciùs20
• Turpem Lycambis execratus est dolum,
• Sponsamque Neobolen suam.
• At ecce diras ipse dum fundo graves,
• Et imprecor neci necem,
• Audisse tales videor attonitus sonos
• Leni, sub aurâ, flamine:
• Cæcos furores pone, pone vitream
• Bilemque & irritas minas,
• Quid temerè violas non nocenda numina,
• Subitoque ad iras percita.30
• Non est, ut arbitraris elusus miser,
• Mors atra Noctis filia,
• Erebóve patre creta, sive Erinnye,
• Vastóve nata sub Chao:
• Ast illa cælo missa stellato, Dei
• Messes ubique colligit;
• Animasque mole carneâ reconditas
• In lucem & auras evocat;
• Ut cum fugaces excitant Horæ diem
• Themidos Jovisque filiæ;40
• Et sempiterni ducit ad vultus patris;
• At justa raptat impios
• Sub regna furvi luctuosa Tartari,
• Sedesque subterraneas
• Hanc ut vocantem lætus audivi, citò
• Fœdum reliqui carcerem,
• Volatilesque faustus inter milites
• Ad astra sublimis feror:
• Vates ut olim raptus ad cœlum senex
• Auriga currus ignei,50
• Non me Boötis terruere lucidi
• Sarraca tarda frigore, aut
• Formidolosi Scorpionis brachia,
• Non ensis Orion tuus.
• Prætervolavi fulgidi solis globum,
• Longéque sub pedibus deam
• Vidi triformem, dum coercebat suos
• Frænis dracones aureis.
• Erraticorum syderum per ordines,
• Per lacteas vehor plagas,60
• Velocitatem sæpe miratus novam,
• Donec nitentes ad fores
• Ventum est Olympi, & regiam Crystallinam, &
• Stratum smaragdis Atrium.
• Sed hic tacebo, nam quis effari queat
• Oriundus humano patre
• Amœnitates illius loci, mihi
• Sat est in æternum frui.

Naturam non pati senium.

• Heu quàm perpetuis erroribus acta fatiscit
• Avia mens hominum, tenebrisque immersa profundis
• Œdipodioniam volvit sub pectore noctem!
• Quæ vesana suis metiri facta deorum
• Audet, & incisas leges adamante perenni
• Assimilare suis, nulloque solubile sæclo
• Consilium fati perituris alligat horis.
• Ergóne marcescet sulcantibus obsita rugis
• Naturæ facies, & rerum publica mater
• Omniparum contracta uterum sterilescet ab ævo?10
• Et se fassa senem malè certis passibus ibit
• Sidereum tremebunda caput? num tetra vetustas
• Annorumque æterna fames, squalorque situsque
• Sidera vexabunt? an & insatiabile Tempus
• Esuriet Cælum, rapietque in viscera patrem?
• Heu, potuitne suas imprudens Jupiter arces
• Hoc contra munisse nefas, & Temporis isto
• Exemisse malo, gyrosque dedisse perennes?
• Ergo erit ut quandoque sono dilapsa tremendo
• Convexi tabulata ruant, atque obvius ictu20
• Stridat uterque polus, superâque ut Olympius aulâ
• Decidat, horribilisque retectâ Gorgone Pallas.
• Qualis in Ægæam proles Junonia Lemnon
• Deturbata sacro cecidit de limine cæli.
• Tu quoque Phœbe tui casus imitabere nati
• Præcipiti curru, subitáque ferere ruinâ
• Pronus, & extinctâ fumabit lampade Nereus,
• Et dabit attonito feralia sibila ponto.
• Tunc etiam aërei divulsis sedibus Hæmi
• Dissultabit apex, imoque allisa barathro30
• Terrebunt Stygium dejecta Ceraunia Ditem
• In superos quibus usus erat, fraternaque bella.
• At Pater omnipotens fundatis fortius astris
• Consuluit rerum summæ, certoque peregit
• Pondere fatorum lances, atque ordine summo
• Singula perpetuum jussit servare tenorem.
• Volvitur hinc lapsu mundi rota prima diurno;
• Raptat & ambitos sociâ vertigine cælos.
• Tardior haud solito Saturnus, & acer ut olim
• Fulmineum rutilat cristatâ casside Mavors.40
• Floridus æternùm Phœbus juvenile coruscat,
• Nec fovet effœtas loca per declivia terras
• Devexo temone Deus; sed semper amicá
• Luce potens eadem currit per signa rotarum,
• Surgit odoratis pariter formosus ab Indis
• Æthereum pecus albenti qui cogit Olympo
• Mane vocans, & serus agens in pascua cæli,
• Temporis & gemino dispertit regna colore.
• Fulget, obitque vices alterno Delia cornu,
• Cæruleumque ignem paribus complectitur ulnis.50
• Nec variant elementa fidem, solitóque fragore
• Lurida perculsas jaculantur fulmina rupes.
• Nec per inane furit leviori murmure Corus,
• Stringit & armiferos æquali horrore Gelonos
• Trux Aquilo, spiratque hyemem, nimbosque volutat.
• Utque solet, Siculi diverberat ima Pelori
• Rex maris, & raucâ circumstrepit æquora conchâ
• Oceani Tubicen, nec vastâ mole minorem
• Ægæona ferunt dorso Balearica cete.
• Sed neque Terra tibi sæcli vigor ille vetusti60
• Priscus abest, servatque suum Narcissus odorem,
• Et puer ille suum tenet & puer ille decorem
• Phœbe tuusque & Cypri tuus, nec ditior olim
• Terra datum sceleri celavit montibus aurum
• Conscia, vel sub aquis gemmas. Sic denique in ævum
• Ibit cunctarum series justissima rerum,
• Donec flamma orbem populabitur ultima, latè
• Circumplexa polos, & vasti culmina cæli;
• Ingentique rogo flagrabit machina mundi.

De Idea Platonica quemadmodum Aristoteles intellexit.

• Dicite sacrorum præsides nemorum deæ,
• Tuque O noveni perbeata numinis
• Memoria mater, quæque in immenso procul
• Antro recumbis otiosa Æternitas,
• Monumenta servans, & ratas leges Jovis,
• Cælique fastos atque ephemeridas Deûm,
• Quis ille primus cujus ex imagine
• Natura sollers finxit humanum genus,
• Æternus, incorruptus, æquævus polo,
• Unusque & universus, exemplar Dei?10
• Haud ille Palladis gemellus innubæ
• Interna proles insidet menti Jovis;
• Sed quamlibet natura sit communior,
• Tamen seorsùs extat ad morem unius,
• Et, mira, certo stringitur spatio loci;
• Seu sempiternus ille syderum comes
• Cæli pererrat ordines decemplicis,
• Citimúmve terris incolit Lunæ globum:
• Sive inter animas corpus adituras sedens
• Obliviosas torpet ad Lethes aquas:20
• Sive in remotâ forte terrarum plagâ
• Incedit ingens hominis archetypus gigas,
• Et diis tremendus erigit celsum caput
• Atlante major portitore syderum.
• Non cui profundum cæcitas lumen dedit
• Dircæus augur vidit hunc alto sinu;
• Non hunc silenti nocte Plëones nepos
• Vatum sagaci præpes ostendit choro;
• Non hunc sacerdos novit Assyrius, licet
• Longos vetusti commemoret atavos Nini,30
• Priscumque Belon, inclytumque Osiridem.
• Non ille trino gloriosus nomine
• Ter magnus Hermes (ut sit arcani sciens)
• Talem reliquit Isidis cultoribus.
• At tu perenne ruris Academi decus
• (Hæc monstra si tu primus induxti scholis)
• Jam jam pöetas urbis exules tuæ
• Revocabis, ipse fabulator maximus,
• Aut institutor ipse migrabis foras.

Ad Patrem.

• Nunc mea Pierios cupiam per pectora fontes
• Irriguas torquere vias, totumque per ora
• Volvere laxatum gemino de vertice rivum;
• Ut tenues oblita sonos audacibus alis
• Surgat in officium venerandi Musa parentis.
• Hoc utcunque tibi gratum pater optime carmen
• Exiguum meditatur opus, nec novimus ipsi
• Aptiùs à nobis quæ possint munera donis
• Respondere tuis, quamvis nec maxima possint
• Respondere tuis, nedum ut par gratia donis10
• Esse queat, vacuis quæ redditur arida verbis.
• Sed tamen hæc nostros ostendit pagina census,
• Et quod habemus opum chartâ numeravimus istâ,
• Quæ mihi sunt nullæ, nisi quas dedit aurea Clio
• Quas mihi semoto somni peperere sub antro,
• Et nemoris laureta sacri Parnassides umbræ.
• Nec tu vatis opus divinum despice carmen,
• Quo nihil æthereos ortus, & semina cæli,
• Nil magis humanam commendat origine mentem,
• Sancta Promethéæ retinens vestigia flammæ.20
• Carmen amant superi, tremebundaque Tartara carmen
• Ima ciere valet, divosque ligare profundos,
• Et triplici duros Manes adamante coercet.
• Carmine sepositi retegunt arcana futuri
• Phœbades, & tremulæ pallentes ora Sibyllæ;
• Carmina sacrificus solennes pangit ad aras
• Aurea seu sternit motantem cornua taurum;
• Seu cùm fata sagax fumantibus abdita fibris
• Consulit, & tepidis Parcam scrutatur in extis.
• Nos etiam patrium tunc cum repetemus Olympum,30
• Æternæque moræ stabunt immobilis ævi,
• Ibimus auratis per cæli templa coronis,
• Dulcia suaviloquo sociantes carmina plectro,
• Astra quibus, geminique poli convexa sonabunt.
• Spiritus & rapidos qui circinat igneus orbes.
• Nunc quoque sydereis intercinit ipse choreis
• Immortale melos, & inenarrabile carmen;
• Torrida dum rutilus compescit sibila serpens,
• Demissoque ferox gladio mansuescit Orion;
• Stellarum nec sentit onus Maurusius Atlas.40
• Carmina regales epulas ornare solebant,
• Cum nondum luxus, vastæque immensa vorago
• Nota gulæ, & modico spumabat cœna Lyæo.
• Tum de more sedens festa ad convivia vates
• Æsculeâ intonsos redimitus ab arbore crines,
• Heroumque actus, imitandaque gesta canebat,
• Et chaos, & positi latè fundamina mundi,
• Reptantesque Deos, & alentes numina glandes,
• Et nondum Ætneo quæsitum fulmen ab antro.
• Denique quid vocis modulamen inane juvabit,50
• Verborum sensusque vacans, numerique loquacis?
• Silvestres decet iste choros, non Orphea cantus,
• Qui tenuit fluvios & quercubus addidit aures
• Carmine, non citharâ, simulachraque functa canendo
• Compulit in lacrymas; habet has à carmine laudes.
• Nec tu perge precor sacras contemnere Musas,
• Nec vanas inopesque puta, quarum ipse peritus
• Munere, mille sonos numeros componis ad aptos,
• Millibus & vocem modulis variare canoram
• Doctus, Arionii meritò sis nominis hæres.60
• Nunc tibi quid mirum, si me genuisse poëtam
• Contigerit, charo si tam propè sanguine juncti
• Cognatas artes, studiumque affine sequamur:
• Ipse volens Phœbus se dispertire duobus,
• Altera dona mihi, dedit altera dona parenti,
• Dividuumque Deum genitorque puerque tenemus.
• Tu tamen ut simules teneras odisse camœnas,
• Non odisse reor, neque enim, pater, ire jubebas
• Quà via lata patet, quà pronior area lucri,
• Certaque condendi fulget spes aurea nummi:70
• Nec rapis ad leges, malè custoditaque gentis
• Jura, nec insulsis damnas clamoribus aures.
• Sed magis excultam cupiens ditescere mentem,
• Me procul urbano strepitu, secessibus altis
• Abductum Aoniæ jucunda per otia ripæ
• Phœbæo lateri comitem sinis ire beatum.
• Officium chari taceo commune parentis,
• Me poscunt majora, tuo pater optime sumptu
• Cùm mihi Romuleæ patuit facundia linguæ,
• Et Latii veneres, & quæ Jovis ora decebant80
• Grandia magniloquis elata vocabula Graiis,
• Addere suasisti quos jactat Gallia flores,
• Et quam degeneri novus Italus ore loquelam
• Fundit, Barbaricos testatus voce tumultus,
• Quæque Palæstinus loquitur mysteria vates.
• Denique quicquid habet cælum, subjectaque cœlo
• Terra parens, terræque & cœlo interfluus aer,
• Quicquid & unda tegit, pontique agitabile marmor,
• Per te nosse licet, per te, si nosse libebit.
• Dimotáque venit spectanda scientia nube,90
• Nudaque conspicuos inclinat ad oscula vultus,
• Ni fugisse velim, ni sit libâsse molestum.
• I nunc, confer opes quisquis malesanus avitas
• Austriaci gazas, Perüanaque regna præoptas.
• Quæ potuit majora pater tribuisse, vel ipse
• Jupiter, excepto, donâsset ut omnia, cœlo?
• Non potiora dedit, quamvis & tuta fuissent,
• Publica qui juveni commisit lumina nato
• Atque Hyperionios currus, & fræna diei,
• Et circùm undantem radiatâ luce tiaram.100
• Ergo ego jam doctæ pars quamlibet ima catervæ
• Victrices hederas inter, laurosque sedebo,
• Jamque nec obscurus populo miscebor inerti,
• Vitabuntque oculos vestigia nostra profanos.
• Este procul vigiles curæ, procul este querelæ,
• Invidiæque acies transverso tortilis hirquo,
• Sæva nec anguiferos extende Calumnia rictus;
• In me triste nihil fædissima turba potestis,
• Nec vestri sum juris ego; securaque tutus
• Pectora, vipereo gradiar sublimis ab ictu.110
• At tibi, chare pater, postquam non æqua merenti
• Posse referre datur, nec dona rependere factis,
• Sit memorâsse satis, repetitaque munera grato
• Percensere animo, fidæque reponere menti.
• Et vos, O nostri, juvenilia carmina, lusus,
• Si modo perpetuos sperare audebitis annos,
• Et domini superesse rogo, lucemque tueri,
• Nec spisso rapient oblivia nigra sub Orco,
• Forsitan has laudes, decantatumque parentis
• Nomen, ad exemplum, sero servabitis ævo.120

Psalm 114.

• Ισραὴλ ὅτε παɩ̂δες, ὅτ’ ἀγλαὰ ϕν̂λ’ Ἰακωβου
• Αιγύπτιον λίπε δη̂μον, ἀπεχθέα, βαρβαρόϕωνον,
• Δὴ τότε μον̂νον ἔην ὅσιον γένος υἷες Ἰον̂δα·
• Εν δ[Editor: illegible character] θεὸς λαοɩ̂σι μέγα κρείων βασίλευεν.
• Εἷδε, καὶ ἐντροπάδην ϕύγαδ’ ἐῤῥωησε θάλασσα
• Κύματι εἰλυμύνη ῥοθίῳ, ὁδ’ ἄρ’ ἐστυϕελίχθη
• Ἱρὸς Ἰορδάνης ποτὶ ἀργυροειδέα πηγὴν.
• Εκ δ’ ὄρεα σκαρθμοɩ̂σιν ἀπειρέσια κλονέοντο,
• Ως κριοὶ σϕριγόωντες ἐῡτραϕερω̂ ἐν ἀλωη̂.
• Βαιότεραι δ’ ἅμα πάσαι ἀνασκίρτησαν ἐρίπναι,10
• Οἷα παραὶ σύριγγι ϕίλῃ ὑπὸ μητέρι ἀρνες.
• Τίπτε σύγ’ αἰνὰ θάλασσα πέλωρ ϕύγαδ’ ἐῤῥώησας;
• Κύματι είλυμένη ῥοθίφ; τί δ’ ἄρ’ ἐστνϕελίχθης
• Ἱρὸς Ἰορδάνη ποτὶ ἀργυροειδέα πηγὴν;
• Τίπτ’ ὄρεα σκαρθμοɩ̂σιν ἀπειρέσια κλονέεσθ[Editor: illegible character]
• Ως κριοὶ σϕριγόωντες ἐῡτραϕερω̂ ἐα ἀλωη̂;
• Βαιοτέραι τί δ’ αρ’ ὑμμως ἀνασκιρτησατ’ ἐρίπναι,
• Οἷα παραὶ σύριγγι ϕίλῃ ὑπὸ μητέρι ἄρνες,
• Σείεο γαɩ̂α τρέουσα θεὸν μεγάλ’ ἐκτυπέοντα
• Γαɩ̂α, θεὸν τρείουσ’ ὕπατον σέβας Ἰσσακίδαο20
• Ὁς τε καὶ ἐκ σπιλάδων ποταμοὺς χέε μορμύροντας,
• Κρήνηντ’ ἀέναον πέτρης ἀπὸ δακρυοέσσης.

Philosophus ad regem quendam qui eum ignotum & insontem inter reos forte captum inscius damnaverat τὴν ἐπὶ θανάτῳ πορευόμενος, hæc subito misit.

• Ω ἄνα εἰ ὀλέσης με τὸν ἔννομον, οὐδέ τιν’ ἀνδρω̂ν
• Δεινὸν ὅλως δράσαντα, σοϕώτατον ἴσθι κάρηνον
• Ρηῑδίως ἀϕέλοιο, τὸδ’ ὕστερον αὐθι νοήσεις,
• Μαψ ἂντως δ’ ἀρ’ ἔπειτα χρόνω μαλα πολλὸν ὀδύρῃ,
• Τοιόνδ’ ἐκ πόλεως περιώνυμον ἄλκαρ ὀλέσσας.

In Effigiei ejus Sculptorem.

• Ἀμαθεɩ̂ γεγράϕθαι χειρὶ τήνδε μ[Editor: illegible character]ν εἰκόνα
• Φαίῃς τάχ’ ἂν, πρὸς είδος αὐτοϕυ[Editor: illegible character]ς βλέπων·
• Τὸν δ’ ἐκτυπωτὸν οὐκ ἐπιγνόντες, ϕίλοι,
• Γελα̂τε ϕαύλου δυσμίμημα ζωγράϕου.

Ad Salsillum poetam Romanum ægrotantem.

SCAZONTES.

• O musa gressum quæ volens trahis claudum,
• Vulcanioque tarda gaudes incessu,
• Nec sentis illud in loco minus gratum,

4 Μαψιδίως δ’ ἀρ ἔπειτα τεὸν πρὸς θυμὸν ὀδνρη̂ 1673

• Quàm cùm decentes flava Dëiope suras
• Alternat aureum ante Junonis lectum,
• Adesdum & hæc s’is verba pauca Salsillo
• Refer, camœna nostra cui tantum est cordi,
• Quamque ille magnis prætulit immeritò divis.
• Hæc ergo alumnus ille Londini Milto,
• Diebus hisce qui suum linquens nidum10
• Polique tractum, (pessimus ubi ventorum,
• Insanientis impotensque pulmonis
• Pernix anhela sub Jove exercet flabra)
• Venit feraces Itali soli ad glebas,
• Visum superbâ cognitas urbes famâ
• Virosque doctæque indolem juventutis,
• Tibi optat idem hic fausta multa Salsille,
• Habitumque fesso corpori penitùs sanum;
• Cui nunc profunda bilis infestat renes,
• Præcordiisque fixa damnosùm spirat.20
• Nec id pepercit impia quòd tu Romano
• Tam cultus ore Lesbium condis melos.
• O dulce divûm munus, O salus Hebes
• Germana! Tuque Phœbe morborum terror
• Pythone cæso, sive tu magis Pæan
• Libenter audis, hic tuus sacerdos est.
• Querceta Fauni, vosque rore vinoso
• Colles benigni, mitis Euandri sedes,
• Siquid salubre vallibus frondet vestris,
• Levamen ægro ferte certatim vati.30
• Sic ille charis redditus rursùm Musis
• Vicina dulci prata mulcebit cantu.
• Ipse inter atros emirabitur lucos
• Numa, ubi beatum degit otium æternum,
• Suam reclivis semper Ægeriam spectans.
• Tumidusque & ipse Tibris hinc delinitus
• Spei favebit annuæ colonorum:
• Nec in sepulchris ibit obsessum reges
• Nimiùm sinistro laxus irruens loro:
• Sed fræna melius temperabit undarum,40
• Adusque curvi salsa regna Portumni.

Miscellaneous Poems.

Mansus.

Joannes Baptista Mansus Marchio Villensis vir ingenii laude, tum literarum studio, nec non & bellicâ virtute apud Italos clarus in primis est. Ad quem Torquati Tassi dialogus extat de Amicitia scriplus; erat enim Tassi amicissimus; ab quo etiam inter Campaniœ principes celebratur, in illo poemate cui titulus Gerusalemme conquistata, lib. 20.

• Fra cavalier magnanimi, è cortesi
• Risplende il Manso—

Is authorem Neapoli commorantem summâ benevolentiâ prosecutus est, multaque ei detulit humanitatis officia. Ad hunc itaque hospes ille antequam ab eâ urbe discederet, ut ne ingratum se ostenderet, hoc carmen misit.

• Hæc quoque Manse tuæ meditantur carmina laudi
• Pierides, tibi Manse choro notissime Phœbi,
• Quandoquidem ille alium haud æquo est dignatus honore,
• Post Galli cineres, & Mecænatis Hetrusci.
• Tu quoque si nostræ tantùm valet aura Camœnæ,
• Victrices hederas inter, laurosque sedebis.
• Te pridem magno felix concordia Tasso
• Junxit, & æternis inscripsit nomina chartis,
• Mox tibi dulciloquum non inscia Musa Marinum
• Tradidit, ille tuum dici se gaudet alumnum,10
• Dum canit Assyrios divûm prolixus amores;
• Mollis & Ausonias stupefecit carmine nymphas.
• Ille itidem moriens tibi soli debita vates
• Ossa tibi soli, supremaque vota reliquit.
• Nec manes pietas tua chara fefellit amici,
• Vidimus arridentem operoso ex ære poetam.
• Nec satis hoc visum est in utrumque, & nec pia cessant
• Officia in tumulo, cupis integros rapere Orco,
• Quà potes, atque avidas Parcarum eludere leges:
• Amborum genus, & variâ sub sorte peractam20
• Describis vitam, moresque, & dona Minervæ;
• Æmulus illius Mycalen qui natus ad altam
• Rettulit Æolii vitam facundus Homeri.
• Ergo ego te Cliûs & magni nomine Phœbi
• Manse pater, jubeo longum salvere per ævum
• Missus Hyperboreo juvenis peregrinus ab axe.
• Nec tu longinquam bonus aspernabere Musam,
• Quæ nuper gelidâ vix enutrita sub Arcto
• Imprudens Italas ausa est volitare per urbes.
• Nos etiam in nostro modulantes flumine cygnos30
• Credimus obscuras noctis sensisse per umbras,
• Quà Thamesis latè puris argenteus urnis
• Oceani glaucos perfundit gurgite crines.
• Quin & in has quondam pervenit Tityrus oras.
• Sed neque nos genus incultum, nec inutile Phœbo,
• Quà plaga septeno mundi sulcata Trione
• Brumalem patitur longâ sub nocte Boöten.
• Nos etiam colimus Phœbum, nos munera Phœbo
• Flaventes spicas, & lutea mala canistris,
• Halantemque crocum (perhibet nisi vana vetustas)40
• Misimus, & lectas Druidum de gente choreas.
• (Gens Druides antiqua sacris operata deorum
• Heroum laudes imitandaque gesta canebant)
• Hinc quoties festo cingunt altaria cantu
• Delo in herbosâ Graiæ de more puellæ
• Carminibus lætis memorant Corineïda Loxo,
• Fatidicamque Upin, cum flavicomâ Hecaërge
• Nuda Caledonio variatas pectora fuco.
• Fortunate senex, ergo quacunque per orbem
• Torquati decus, & nomen celebrabitur ingens,50
• Claraque perpetui succrescet fama Marini,
• Tu quoque in ora frequens venies plausumque virorum,
• Et parili carpes iter immortale volatu.
• Dicetur tum sponte tuos habitasse penates
• Cynthius, & famulas venisse ad limina Musas:
• At non sponte domum tamen idem, & regis adivit
• Rura Pheretiadæ cælo fugitivus Apollo;
• Ille licet magnum Alciden susceperat hospes;
• Tantùm ubi clamosos placuit vitare bubulcos,
• Nobile mansueti cessit Chironis in antrum,60
• Irriguos inter saltus frondosaque tecta
• Peneium prope rivum: ibi sæpe sub ilice nigrâ
• Ad citharæ strepitum blandâ prece victus amici
• Exilii duros lenibat voce labores.
• Tum neque ripa suo, barathro nec fixa sub imo,
• Saxa stetere loco, nutat Trachinia rupes,
• Nec sentit solitas, immania pondera, silvas,
• Emotæque suis properant de collibus orni,
• Mulcenturque novo maculosi carmine lynces.
• Diis dilecte senex, te Jupiter æquus oportet70
• Nascentem, & miti lustrarit lumine Phœbus,
• Atlantisque nepos; neque enim nisi charus ab ortu
• Diis superis poterit magno favisse poetae.
• Hinc longæva tibi lento sub flore senectus
• Vernat, & Æsonios lucratur vivida fusos,
• Nondum deciduos servans tibi frontis honores,
• Ingeniumque vigens, & adultum mentis acumen.
• O mihi si mea sors talem concedat amicum
• Phœbæos decorâsse viros qui tam bene norit,
• Si quando indigenas revocabo in carmina reges,80
• Arturumque etiam sub terris bella moventem;
• Aut dicam invictæ sociali fœdere mensæ,
• Magnanimos Heroas, & (O modo spiritus ad sit)
• Frangam Saxonicas Britonum sub Marte phalanges.
• Tandem ubi non tacitæ permensus tempora vitæ,
• Annorumque satur cineri sua jura relinquam,
• Ille mihi lecto madidis astaret ocellis,
• Astanti sat erit si dicam sim tibi curæ;
• Ille meos artus liventi morte solutos
• Curaret parvâ componi molliter urnâ.90
• Forsitan & nostros ducat de marmore vultus,
• Nectens aut Paphiâ myrti aut Parnasside lauri
• Fronde comas, at ego securâ pace quiescam.
• Tum quoque, si qua fides, si præmia certa bonorum,
• Ipse ego cælicolûm semotus in æthera divûm,
• Quò labor & mens pura vehunt, atque ignea virtus
• Secreti hæc aliquâ mundi de parte videbo
• (Quantum fata sinunt) & totâ mente serenùm
• Ridens purpureo suffundar lumine vultus
• Et simul æthereo plaudam mihi lætus Olympo.100

Epitaphium Damonis.

EPITAPHIUM DAMONIS.

Argumentum.

Thyrsis & Damon ejusdem viciniæ Pastores, eadem studia sequuti a pueritiâ amici erant, ut qui plurimùm. Thyrsis animi causâ profectus peregrè de obitu Damonis nuncium accepit. Domum postea reversus, & rem ita esse comperto, se, suamque solitudinem hoc carmine deplorat. Damonis autem sub personâ hic intelligitur Carolus Deodatus ex urbe Hetruriæ Luca paterno genere oriundus, cætera Anglus; ingenio, doctrina, clarissimisque cæteris virtutibus, dum viveret, juvenis egregius.

• Himerides nymphæ (nam vos & Daphnin & Hylan,
• Et plorata diu meministis fata Bionis)
• Dicite Sicelicum Thamesina per oppida carmen:
• Quas miser effudit voces, quæ murmura Thyrsis,
• Et quibus assiduis exercuit antra querelis,
• Fluminaque, fontesque vagos, nemorumque recessus,
• Dum sibi præreptum queritur Damona, neque altam
• Luctibus exemit noctem loca sola pererrans.
• Et jam bis viridi surgebat culmus arista,
• Et totidem flavas numerabant horrea messes,10
• Ex quo summa dies tulerat Damona sub umbras,
• Nec dum aderat Thyrsis; pastorem scilicet illum
• Dulcis amor Musæ Thusca retinebat in urbe.
• Ast ubi mens expleta domum, pecorisque relicti
• Cura vocat, simul assuetâ sedítque sub ulmo,
• Tum vero amissum tum denique sentit amicum,
• Cœpit & immensum sic exonerare dolorem.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Hei mihi! quæ terris, quæ dicam numina cœlo,
• Postquam te immiti rapuerunt funere Damon;20
• Siccine nos linquis, tua sic sine nomine virtus
• Ibit, & obscuris numero sociabitur umbris?
• At non ille, animas virgâ qui dividit aureâ,
• Ista velit, dignumque tui te ducat in agmen,
• Ignavumque procul pecus arceat omne silentum.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Quicquid erit, certè nisi me lupus antè videbit,
• Indeplorato non comminuere sepulchro,
• Constabitque tuus tibi honos, longúmque vigebit
• Inter pastores: Illi tibi vota secundo30
• Solvere post Daphnin, post Daphnin dicere laudes
• Gaudebunt, dum rura Pales, dum Faunus amabit:
• Si quid id est, priscamque fidem coluisse, piúmque,
• Palladiásque artes, sociúmque habuisse canorum.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Hæc tibi certa manent, tibi erunt hæc præmia Damon;
• At mihi quid tandem fiet modò? quis mihi fidus
• Hærebit lateri comes, ut tu sæpe solebas
• Frigoribus duris, & per loca fœta pruinis,
• Aut rapido sub sole, siti morientibus herbis?40
• Sive opus in magnos fuit eminùs ire leones
• Aut avidos terrere lupos præsepibus altis;
• Quis fando sopire diem, cantuque solebit?
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Pectora cui credam? quis me lenire docebit
• Mordaces curas, quis longam fallere noctem
• Dulcibus alloquiis, grato cùm sibilat igni
• Molle pyrum, & nucibus strepitat focus, at malus auster
• Miscet cuncta foris, & desuper intonat ulmo.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.50
• Aut æstate, dies medio dum vertitur axe,
• Cum Pan æsculeâ somnum capit abditus umbrâ,
• Et repetunt sub aquis sibi nota sedilia nymphæ.
• Pastoresque latent, stertit sub sepe colonus,
• Quis mihi blanditiásque tuas, quis tum mihi risus,
• Cecropiosque sales referet, cultosque lepores?
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• At jam solus agros, jam pascua solus oberro,
• Sicubi ramosæ densantur vallibus umbræ,
• Hic serum expecto, supra caput imber & Eurus60
• Triste sonant, fractæque agitata crepuscula silvæ.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Heu quàm culta mihi priùs arva procacibus herbis
• Involvuntur, & ipsa situ seges alta fatiscit!
• Innuba neglecto marcescit & uva racemo,
• Nec myrteta juvant; ovium quoque tædet, at illæ
• Moerent, inque suum convertunt ora magistrum.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Tityrus ad corylos vocat, Alphesibœus ad ornos,
• Ad salices Ægon, ad flumina pulcher Amyntas,70
• Hîc gelidi fontes, hîc illita gramina musco,
• Hîc Zephyri, hîc placidas interstrepit arbutus undas;
• Ista canunt surdo, frutices ego nactus abibam.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Mopsus ad hæc, nam me redeuntem forte notârat
• (Et callebat avium linguas, & sydera Mopsus)
• Thyrsi quid hoc? dixit, quæ te coquit improba bilis?
• Aut te perdit amor, aut te malè fascinat astrum,
• Saturni grave sæpe fuit pastoribus astrum,
• Intimaque obliquo figit præcordia plumbo.80
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Mirantur nymphæ, & quid te Thyrsi futurum est?
• Quid tibi vis? ajunt, non hæc solet esse juventæ
• Nubila frons, oculique truces, vultusque severi,
• Illa choros, lususque leves, & semper amorem
• Jure petit, bis ille miser qui serus amavit.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Venit Hyas, Dryopéque, & filia Baucidis Ægle
• Docta modos, citharæque sciens, sed perdita fastu,
• Venit Idumanii Chloris vicina fluenti;90
• Nil me blanditiæ, nil me solantia verba,
• Nil me, si quid adest, movet, aut spes ulla futuri.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Hei mihi quam similes ludunt per prata juvenci,
• Omnes unanimi secum sibi lege sodales,
• Nec magis hunc alio quisquam secernit amicum
• De grege, sic densi veniunt ad pabula thoes,
• Inque vicem hirsuti paribus junguntur onagri;
• Lex eadem pelagi, deserto in littore Proteus
• Agmina Phocarum numerat, vilisque volucrum100
• Passer habet semper quicum sit, & omnia circum
• Farra libens volitet, serò sua tecta revisens,
• Quem si fors letho objecit, seu milvus adunco
• Fata tulit rostro, seu stravit arundine fossor,
• Protinus ille alium socio petit inde volatu.
• Nos durum genus, & diris exercita fatis
• Gens homines aliena animis, & pectore discors,
• Vix sibi quisque parem de millibus invenit unum,
• Aut si sors dederit tandem non aspera votis,
• Illum inopina dies quâ non speraveris horâ110
• Surripit, æternum linquens in sæcula damnum.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Heu quis me ignotas traxit vagus error in oras
• Ite per aëreas rupes, Alpemque nivosam!
• Ecquid erat tanti Roman vidisse sepultam?
• Quamvis illa foret, qualem dum viseret olim,
• Tityrus ipse suas & oves & rura reliquit;
• Ut te tam dulci possem caruisse sodale,
• Possem tot maria alta, tot interponere montes,
• Tot sylvas, tot saxa tibi, fluviosque sonantes.120
• Ah certè extremùm licuisset tangere dextram,
• Et bene compositos placidè morientis ocellos,
• Et dixisse vale, nostri memor ibis ad astra.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Quamquam etiam vestri nunquam meminisse pigebit
• Pastores Thusci, Musis operata juventus,
• Hic Charis, atque Lepos; & Thuscus tu quoque Damon,
• Antiquâ genus unde petis Lucumonis ab urbe.
• O ego quantus eram, gelidi cum stratus ad Arni
• Murmura, populeumque nemus, quà mollior herba,130
• Carpere nunc violas, nunc summas carpere myrtos,
• Et potui Lycidæ certantem audire Menalcam.
• Ipse etiam tentare ausus sum, nec puto multùm
• Displicui, nam sunt & apud me munera vestra
• Fiscellæ, calathique & cerea vincla cicutæ,
• Quin & nostra suas docuerunt nomina fagos
• Et Datis, & Francinus, erant & vocibus ambo
• Et studiis noti, Lydorum sanguinis ambo.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Hæc mihi tum læto dictabat roscida luna,140
• Dum solus teneros claudebam cratibus hœdos.
• Ah quoties dixi, cùm te cinis ater habebat,
• Nunc canit, aut lepori nunc tendit retia Damon,
• Vimina nunc texit, varios sibi quod sit in usus;
• Et quæ tum facili speraham mente futura
• Arripui voto levis, & præsentia finxi,
• Heus bone numquid agis? nisi te quid forte retardat
• Imus? & argutâ paulùm recubamus in umbra,
• Aut ad aquas Colni, aut ubi jugera Cassibelauni?
• Tu mihi percurres medicos, tua gramina, succos,150
• Helleborúmque, humilésque crocos, foliúmque hyacinthi,
• Quasque habet ista palus herbas, artesque medentûm,
• Ah pereant herbæ, pereant artesque medentûm
• Gramina, postquam ipsi nil profecere magistro.
• Ipse etiam, nam nescio quid mihi grande sonabat
• Fistula, ab undecimâ jam lux est altera nocte,
• Et tum forte novis admôram labra cicutis,
• Dissiluere tamen rupta compage, nec ultra
• Ferre graves potuere sonos, dubito quoque ne sim
• Turgidulus, tamen & referam, vos cedite silvæ.160
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Ipse ego Dardanias Rutupina per æquora puppes
• Dicam, & Pandrasidos regnum vetus Inogeniæ,
• Brennúmque Arviragúmque duces, priscúmque Belinum,
• Et tandem Armoricos Britonum sub lege colonos;
• Tum gravidam Arturo fatali fraude Jögernen
• Mendaces vultus, assumptáque Gorlöis arma,
• Merlini dolus. O mihi tum si vita supersit,
• Tu procul annosa pendebis fistula pinu
• Multùm oblita mihi, aut patriis mutata camœnis170
• Brittonicum strides, quid enim? omnia non licet uni
• Non sperâsse uni licet omnia, mi satis ampla
• Merces, & mihi grande decus (sim ignotus in ævum
• Tum licet, externo penitúsque inglorius orbi)
• Si me flava comas legat Usa, & potor Alauni,
• Vorticibúsque frequens Abra, & nemus omne Treantæ,
• Et Thamesis meus ante omnes, & fusca metallis
• Tamara, & extremis me discant Orcades undis.
• Ite domum impasti, domino jam non vacat, agni.
• Hæc tibi servabam lentâ sub cortice lauri,180
• Hæc, & plura simul, tum quæ mihi pocula Mansus,
• Mansus Chalcidicæ non ultima gloria ripæ
• Bina dedit, mirum artis opus, mirandus & ipse,
• Et circùm gemino cælaverat argumento:
• In medio rubri maris unda, & odoriferum ver
• Littora longa Arabum, & sudantes balsama silvæ,
• Has inter Phœnix divina avis, unica terris
• Cæruleùm fulgens diversicoloribus alis
• Auroram vitreis surgentem respicit undis.
• Parte alia polus omnipatens, & magnus Olympus;190
• Quis putet? hic quoque Amor, pictæque in nube pharetræ,
• Arma corusca faces, & spicula tincta pyropo;
• Nec tenues animas, pectúsque ignobile vulgi
• Hinc ferit, at circùm flammantia lumina torquens
• Semper in erectum spargit sua tela per orbes
• Impiger, & pronos nunquam collimat ad ictus,
• Hinc mentes ardere sacræ, formæque deorum.
• Tu quoque in his, nec me fallit spes lubrica Damon,
• Tu quoque in his certè es, nam quò tua dulcis abiret
• Sanctáque simplicitas, nam quò tua candida virtus?200
• Nec te Lethæo fas quæsivisse sub orco,
• Nec tibi conveniunt lacrymæ, nec flebimus ultrà,
• Ite procul lacrymæ, purum colit æthera Damon,
• Æthera purus habet, pluvium pede reppulit arcum;
• Heroúmque animas inter, divósque perennes,
• Æthereos haurit latices & gaudia potat
• Ore Sacro. Quin tu cœli post jura recepta
• Dexter ades, placidúsque fave quicúnque vocaris,
• Seu tu noster eris Damon, sive æquior audis
• Diodotus, quo te divino nomine cuncti210
• Cœlicolæ nôrint, sylvísque vocabere Damon.
• Quòd tibi purpureus pudor, & sine labe juventus
• Grata fuit, quòd nulla tori libata voluptas,
• En etiam tibi virginei servantur honores;
• Ipse caput nitidum cinctus rutilante corona,
• Letáque frondentis gestans umbracula palmæ
• Æternùm perages immortales hymenæos;
• Cantus ubi, choreisque furit lyra mista beatis,
• Festa Sionæo bacchantur & Orgia Thyrso.

Finis.

Ad Joannem Rousium.

[Added in Second Edition, 1673.]

Jan. 23. 1646.

Ad Joannem Rousium Oxoniensis Academiæ Bibliothecarium.

De libro Poematum amisso, quem ille sibi denuo mitti postulabat, ut cum aliis nostris in Bibliotheca publica reponeret, Ode.

Strophe 1.

• Gemelle cultu simplici gaudens liber,
• Fronde licet geminâ,
• Munditiéque nitens non operosâ,
• Quam manus attulit
• Juvenilis olim,
• Sedula tamen haud nimii Poetæ;
• Dum vagus Ausonias nunc per umbras
• Nunc Britannica per vireta lusit
• Insons populi, barbitóque devius
• Indulsit patrio, mox itidem pectine Daunio10
• Longinquum intonuit melos
• Vicinis, & humum vix tetigit pede;

Antistrophe.

• Quis te, parve liber, quis te fratribus
• Subduxit reliquis dolo?
• Cum tu missus ab urbe,
• Docto jugiter obsecrante amico,
• Illustre tendebas iter
• Thamesis ad incunabula
• Cærulei patris,
• Fontes ubi limpidi20
• Aonidum, thyasusque sacer
• Orbi notus per immensos
• Temporum lapsus redeunte cœlo,
• Celeberque futurus in ævum;

Strophe 2.

• Modò quis deus, aut editus deo
• Pristinam gentis miseratus indolem
• (Si satis noxas luimus priores
• Mollique luxu degener otium)
• Tollat nefandos civium tumultus,
• Almaque revocet studia sanctus30
• Et relegatas sine sede Musas
• Jam penè totis finibus Angligenûm;
• Immundasque volucres
• Unguibus imminentes
• Figat Apollineâ pharetrâ,
• Phinéamque abigat pestem procul amne Pegaséo.

Antistrophe.

• Quin tu, libelle, nuntii licet malâ
• Fide, vel oscitantiâ
• Semel erraveris agmine fratrum,
• Seu quis te teneat specus,40
• Seu qua te latebra, forsan unde vili
• Callo teréris institoris insulsi,
• Lætare felix, en iterum tibi
• Spes nova fulget posse profundam
• Fugere Lethen, vehique Superam
• In Jovis aulam remige pennâ;

Strophe 3.

• Nam te Roüsius sui
• Optat peculî, numeróque justo
• Sibi pollicitum queritur abesse,
• Rogatque venias ille cujus inclyta50
• Sunt data virûm monumenta curæ:
• Téque adytis etiam sacris
• Voluit reponi quibus & ipse præsidet
• Æternorum operum custos fidelis,
• Quæstorque gazæ nobilioris,
• Quàm cui præfuit Iön
• Clarus Erechtheides
• Opulenta dei per templa parentis
• Fulvosque tripodas, donaque Delphica
• Iön Actæa genitus Creusâ.60

Antistrophe.

• Ergo tu visere lucos
• Musarum ibis amœnos,
• Diamque Phœbi rursus ibis in domum
• Oxoniâ quam valle colit
• Delo posthabitâ,
• Bifidóque Parnassi jugo:
• Ibis honestus,
• Postquam egregiam tu quoque sortem
• Nactus abis, dextri prece sollicitatus amici.
• Illic legéris inter alta nomina70
• Authorum, Graiæ simul & Latinæ
• Antiqua gentis lumina, & verum decus.

Epodos.

• Vos tandem haud vacui mei labores,
• Quicquid hoc sterile fudit ingenium,
• Jam serò placidam sperare jubeo
• Perfunctam invidiâ requiem, sedesque beatas
• Quas bonus Hermes
• Et tutela dabit solers Roüsi,
• Quò neque lingua procax vulgi penetrabit, atque longè
• Turba legentum prava facesset;80
• At ultimi nepotes,
• Et cordatior ætas
• Judicia rebus æquiora forsitan
• Adhibebit integro sinu.
• Tum livore sepulto,
• Si quid meremur sana posteritas sciet
• Roüsio favente.

Ode tribus constat Strophis, totidémque Antistrophis unä demum epodo clausis, quas, tametsi omnes nec versuum numero, nec certis ubique colis exactè respondeant, ita tamen secuimus, commodè legendi potius, quam ad antiquos concinendi modos rationem spectantes. Alioquin hoc genus rectiùs fortasse dici monostrophicum debuerat. Metra partim sunt κατὰ σχέσιν, partim ἀπολελυμένα. Phaleucia quæ sunt, spondæum tertio loco bis admittunt, quod idem in secundo loco Catullus ad libitum fecit.

PARADISE LOST.

Paradise lost.

A POEM Written in TEN BOOKS

By JOHN MILTON.

Licensed and Entred according to Order.

LONDON

Printed, and are to be sold by Peter Parker under Creed Church neer Aldgate; And by Robert Boulter at the Turks Head in Bishoplgate-street; And Matthias Walker, under St. Dunstons Church in Fleet-street, 1667.

Paradise Lost.

A POEM IN TWELVE BOOKS.

The Author JOHN MILTON.

The Second Edition

Revised and Augmented by the same Author.

LONDON, Printed by S. Simmous next door to the Golden Lion in Aldersgate-street, 1674.

IN Paradisum Amissam
Summi Poetæ

JOHANNIS MILTONI.

• Qui legis Amissam Paradisum, grandia magni
• Carmina Miltoni, quid nisi cuncta legis?
• Res cunctas, & cunctarum primordia rerum,
• Et fata, & fines continet iste liber.
• Intima panduntur magni penetralia mundi,
• Scribitur & toto quicquid in Orbe latet.
• Terræque, tractusque maris, cælumque profundum
• Sulphureumque Erebi flammivomumque specus.
• Quæque colunt terras, Portumque & Tartara cæca,
• Quæque colunt summi lucida regna Poli.
• Et quodcunque ullis conclusum est finibus usquam,
• Et sine fine Chaos, & sine fine Deus;
• Et sine fine magis, si quid magis est sine fine,
• In Christo erga homines conciliatus amor.
• Hæc qui speraret quis crederet esse futurum?
• Et tamen hæc hodie terra Britanna legit.
• O quantos in bella Duces! quæ protulit arma!
• Quæ canit, et quanta prælia dira tuba.
• Cælestes acies! atque in certamine Cælum!
• Et quæ Cœlestes pugna deceret agros!
• Quantus in ætheriis tollit se Lucifer armis!
• Atque ipso graditur vix Michaele minor!
• Quantis, & quam funestis concurritur iris
• Dum ferus hic stellas protegit, ille rapit!
• Dum vulsos Montes ceu Tela reciproca torquent,
• Et non mortali desuper igne pluunt:
• Stat dubius cui se parti concedat Olympus,
• Et metuit pugnæ non superesse suæ.
• At simul in cælis Messiæ insignia fulgent,
• Et currus animes, armaque digna Deo,
• Horrendumque rotæ strident, & sæva rotarum
• Erumpunt torvis fulgura luminibus,
• Et flammæ vibrant, & vera tonitrua rauco
• Admistis flammis insonuere Polo:
• Excidit attonitis mens omnis, & impetus omnis
• Et cassis dextris irrita Tela cadunt.
• Ad pænas fugiunt, & ceu foret Orcus asylum
• Infernis certant condere se tenebris.
• Cedite Romani scriptores, cedite Graii
• Et quos fama recens vel celebravit anus.
• Hæc quicunque leget tantum cecinisse putabit
• Mæonidem ranas, Virgilium culices.

S. B., M. D.

ON Paradise Lost.

• When I beheld the Poet blind, yet bold,
• In slender Book his vast Design unfold,
• Messiah Crown’d, Gods Reconcil’d Decree,
• Rebelling Angels, the Forbidden Tree,
• Heav’n, Hell, Earth, Chaos, All; the Argument
• Held me a while misdoubting his Intent,
• That he would ruine (for I saw him strong)
• The sacred Truths to Fable and old Song
• (So Sampson groap’d the Temples Posts in spight)
• The World o’rewhelming to revenge his sight.
• Yet as I read, soon growing less severe,
• I lik’d his Project, the success did fear;
• Through that wide Field how he his way should find
• O’re which lame Faith leads Understanding blind;
• Lest he perplex’d the things he would explain,
• And what was easie he should render vain.
• Or if a Work so infinite he spann’d,
• Jealous I was that some less skilful hand
• (Such as disquiet always what is well,
• And by ill imitating would excell)
• Might hence presume the whole Creations day
• To change in Scenes, and show it in a Play.
• Pardon me, Mighty Poet, nor despise
• My causeless, yet not impious, surmise.
• But I am now convinc’d, and none will dare
• Within thy Labours to pretend a share.
• Thou hast not miss’d one thought that could be fit,
• And all that was improper dost omit:
• So that no room is here for Writers left,
• But to detect their Ignorance or Theft.
• That Majesty which through thy Work doth Reign
• Draws the Devout, deterring the Profane.
• And things divine thou treatst of in such state
• As them preserves, and thee, inviolate.
• At once delight and horrour on us seise,
• Thou singst with so much gravity and ease;
• And above humane flight dost soar aloft
• With Plume so strong, so equal, and so soft.
• The Bird nam’d from that Paradise you sing
• So never flaggs, but always keeps on Wing.
• Where couldst thou words of such a compass find?
• Whence furnish such a vast expence of mind?
• Just Heav’n thee like Tiresias to requite
• Rewards with Prophesie thy loss of sight.
• Well mightst thou scorn thy Readers to allure
• With tinkling Rhime, of thy own sense secure;
• While the Town-Bayes writes all the while and spells,
• And like a Pack-horse tires without his Bells:
• Their Fancies like our Bushy-points appear,
• The Poets tag them, we for fashion wear.
• I too transported by the Mode offend,
• And while I meant to Praise thee must Commend.
• Thy Verse created like thy Theme sublime,
• In Number, Weight, and Measure, needs not Rhime.

A. M.

In Paradisum Amissam. On Paradise Lost] Added in the second edition 1674.

The Printer to the Reader.

Courteous Reader, there was no Argument at first intended to the Book, but for the satisfaction of many that have desired it, I have procur’d it, and withall a reason of that which stumbled many others, why the Poem Rimes not.

S. Simmons.

The Printer to the Reader] Added in 1668 to the copies then remaining of the first edition, amended in 1669, and omitted in 1670. I have procur’d it, and . . . . not 1669] us procured 1668.

The Verse.

The measure is English Heroic Verse without Rime, as that of Homer in Greek, and of Virgil in Latin; Rime being no necessary Adjunct or true Ornament of Poem or good Verse, in longer Works especially, but the Invention of a barbarous Age, to set off wretched matter and lame Meeter; grac’t indeed since by the use of some famous modern Poets, carried away by Custom, but much to thir own vexation, hindrance, and constraint to express many things otherwise, and for the most part worse then else they would have exprest them. Not without cause therefore some both Italian and Spanish Poets of prime note have rejected Rime both in longer and shorter Works, as have also long since our best English Tragedies, as a thing of it self, to all judicious eares, triveal and of no true musical delight; which consists only in apt Numbers, fit quantity of Syllables, and the sense variously drawn out from one Verse into another, not in the jingling sound of like endings, a fault avoyded by the learned Ancients both in Poetry and all good Oratory. This neglect then of Rime so little is to be taken for a defect, though it may seem so perhaps to vulgar Readers, that it rather is to be esteem’d an example set, the first in English, of ancient liberty recover’d to Heroic Poem from the troublesom and modern bondage of Rimeing.

The Verse] Added in 1668 to the copies then remaining of the first edition; together with the Argument. In the second edition (1674) the Argument, with the necessary adjustment to the division made in Books vii and x, was distributed through the several books of the poem, as it is here printed.

[[ ]]57 Summisso] submisso 1673

[[ ]]143 semifractaque] præruptaque 1673

[[ ]]149, 150 Manes Exululant,] Manes, Exululat 1673 Errata.