The Online Library of Liberty

A project of Liberty Fund, Inc.

• Introductory Note
• Translator’s Preface
• Ad Principes Popvlosqve Liberos Orbis Christiani
• Capvt I: Iure Gentium Quibusvis Ad Quosvis Liberam Esse Navigationem
• Capvt II: Lusitanos Nullum Habere Ius Dominii In Eos Indos Ad Quos Batavi Navigant Titulo Inventionis
• Capvt III: Lusitanos In Indos Non Habere Ius Dominii Titulo Donationis Pontificiae
• Capvt IV: Lusitanos In Indos Non Habere Ius Dominii Titulo Belli
• Capvt V: Mare Ad Indos Aut Ius Eo Navigandi Non Esse Proprium Lusitanorum Titulo Occupationis
• Capvt VI: Mare Aut Ius Navigandi Proprium Non Esse Lusitanorum Titulo Donationis Pontificiae
• Capvt VII: Mare Aut Ius Navigandi Proprium Non Esse Lusitanorum Titulo Praescriptionis Aut Consuetudinis
• Capvt VIII: Iure Gentium Inter Quosvis Liberam Esse Mercaturam
• Capvt IX: Mercaturam Cum Indis Propriam Non Esse Lusitanorum Titulo Occupationis
• Capvt X: Mercaturam Cum Indis Propriam Non Esse Lusitanorum Titulo Donationis Pontificiae
• Capvt XI: Mercaturam Cum Indis Non Esse Lusitanorum Propriam Iure Praescriptionis Aut Consuetudinis
• Capvt XII: Nulla Aequitate Niti Lusitanos In Prohibendo Commercio
• Capvt XIII: Batavis Ius Commercii Indicani Qua Pace, Qua Indutiis, Qua Bello Retinendum
• Cvm Svb Hoc Tempvs Plvrimae Regis Hispaniarvm Litterae In Manvs Nostras Venissent, Qvibvs Ipsivs Et Lvsitanorvm Institvtvm Manifeste Detegitvr, Operae Pretivm Visvm Est Ex Iis, Qvae Pleraeqve Eodem Erant Argvmento, Binas In Latinvm Sermonem Translatas Exh
• To the Rulers and to the Free and Independent Nations of Christendom
• Chapter I: By the Law of Nations Navigation Is Free to All Persons Whatsoever
• Chapter II: The Portuguese Have No Right By Title of Discovery to Sovereignty Over the East Indies to Which the Dutch Make Voyages
• Chapter III: The Portuguese Have No Right of Sovereignty Over the East Indies By Virtue of Title Based On the Papal Donation
• Chapter IV: The Portuguese Have No Right of Sovereignty Over the East Indies By Title of War
• Chapter V: Neither the Indian Ocean Nor the Right of Navigation Thereon Belongs to the Portuguese By Title of Occupation
• Chapter VI: Neither the Sea Nor the Right of Navigation Thereon Belongs to the Portuguese By Virtue of Title Based On the Papal Donation
• Chapter VII: Neither the Sea Nor the Right of Navigation Thereon Belongs to the Portuguese By Title of Prescription Or Custom
• Chapter VIII: By the Law of Nations Trade Is Free to All Persons Whatsoever
• Chapter IX: Trade With the East Indies Does Not Belong to the Portuguese By Title of Occupation
• Chapter X: Trade With the East Indies Does Not Belong to the Portuguese By Virtue of Title Based On the Papal Donation
• Chapter XI: Trade With the East Indies Does Not Belong to the Portuguese By Title of Prescription Or Custom
• Chapter XII: The Portuguese Prohibition of Trade Has No Foundation In Equity
• Chapter XIII: The Dutch Must Maintain Their Right of Trade With the East Indies By Peace, By Treaty, Or By War
• Appendix Two Letters of Philip Iii, King of Spain
• Letter I
• Letter Ii

CAPVT III

Lusitanos in Indos non habere ius dominii titulo donationis Pontificiae

Secundo si Pontificis Alexandri Sexti divisione utentur, ante omnia illud attendendum est, volueritne Pontifex contentiones tantum Lusitanorum et Castellanorum dirimere, quod potuit sane, ut lectus inter illos arbiter, sicut et ipsi Reges iam ante inter se ea de re foedera quaedam pepigerant; 1 et hoc si ita est, cum res inter alios acta sit, ad ceteras gentes non pertinebit; an vero prope singulos mundi trientes duobus populis donare. Quod etsi voluisset, et potuisset Pontifex, non tamen continuo sequeretur dominos eorum locorum esse Lusitanos, cum donatio dominum non faciat, sed secuta traditio; 2 quare et huic causae possessio deberet accedere.

Tum vero si quis ius ipsum sive divinum sive humanum scrutari volet, non autem ex commodo suo metiri, facile deprehendet donationem eiusmodo ut rei alienae nullius esse momenti. Disputationem de potestate Pontificis, hoc est Episcopi Romanae Ecclesiae, hic non aggrediar, nec quicquam ponam nisi ex hypothesi, hoc est, quod confitentur homines inter eos eruditissimi, qui plurimum Pontificiae tribuunt auctoritati, maxime Hispani, qui cum pro sua perspicacia facile vident Dominum Christum omne a se terrenum imperium abdicasse, 1 mundi certe totius dominium, qua homo fuit, non habuisse, et si habuisset, nullis tamen argumentis astrui posse ius illud in Petrum, aut Romanam Ecclesiam Vicarii iure translatum; cum alias etiam certum sit, multa Christum habuisse in quae Pontifex non successerit, 2 intrepide affirmarunt (utar ipsorum verbis) Pontificem non esse dominum civilem aut temporalem totius orbis. 3 Immo etiam si quam talem potestatem in mundo haberet, eam tamen non recte exerciturum, cum spirituali sua iurisdictione contentus esse debeat, saecularibus autem Principibus eam concedere nullo modo posse. Tum vero si quam habeat potestatem, eam habere, ut loquuntur in ordine ad spiritualia. 4 Quocirca nullam illi esse potestatem in populos infideles, ut qui ad Ecclesiam non pertineant. 5

Vnde sequitur ex sententia Caietani et Victoriae et potioris partis tam Theologorum quam Canonistarum, 1 non esse idoneum titulum adversus Indos, vel quia Papa dederit provincias illas tamquam dominus absolute, vel quia non recognoscunt dominium Papae; atque adeo ne Saracenos quidem isto titulo umquam spoliatos.

[1 ]Cf. Osorium.

[2 ]Institutes II, 1, 40 (De rerum divisione, § Per traditionem).

[1 ]Luke XII, 14; John XVIII, 36; Victoria, De Indis I, n. 25.

[2 ]Victoria XVI, n. 27.

[3 ]Vasquius, Controversiae illustres, c. 21; Turre Cremata II, c. 113; Hugo on Dist. XCVI, C. VI (Cum ad verum); Bernhardus, De consolatione ad Eugenium II; Victoria, De Indis I, n. 27; Covarruvias in c. Peccatum § 9, n. 7.

[4 ]Matthew XVII, 27; XX, 26; John VI, 15.

[5 ]Victoria, De Indis I, n. 28, 30; Covarruvias on I Corinthians V in fine; Thomas Aquinas, Summa II. II, q. 12, a. 2; Ayala, De Jure I, 2, 29.

[1 ]Thomas Aquinas, Summa II. II, q. 66, a. 8; Silvius, De infidelibus § 7; Innocentius on Decretales Gregorii Papae IX, III, 34, 8 (De voto, c. Quod super his); Victoria, De Indis I, n. 31.