The Online Library of Liberty

A project of Liberty Fund, Inc.

• Introductory Note
• Translator’s Preface
• Ad Principes Popvlosqve Liberos Orbis Christiani
• Capvt I: Iure Gentium Quibusvis Ad Quosvis Liberam Esse Navigationem
• Capvt II: Lusitanos Nullum Habere Ius Dominii In Eos Indos Ad Quos Batavi Navigant Titulo Inventionis
• Capvt III: Lusitanos In Indos Non Habere Ius Dominii Titulo Donationis Pontificiae
• Capvt IV: Lusitanos In Indos Non Habere Ius Dominii Titulo Belli
• Capvt V: Mare Ad Indos Aut Ius Eo Navigandi Non Esse Proprium Lusitanorum Titulo Occupationis
• Capvt VI: Mare Aut Ius Navigandi Proprium Non Esse Lusitanorum Titulo Donationis Pontificiae
• Capvt VII: Mare Aut Ius Navigandi Proprium Non Esse Lusitanorum Titulo Praescriptionis Aut Consuetudinis
• Capvt VIII: Iure Gentium Inter Quosvis Liberam Esse Mercaturam
• Capvt IX: Mercaturam Cum Indis Propriam Non Esse Lusitanorum Titulo Occupationis
• Capvt X: Mercaturam Cum Indis Propriam Non Esse Lusitanorum Titulo Donationis Pontificiae
• Capvt XI: Mercaturam Cum Indis Non Esse Lusitanorum Propriam Iure Praescriptionis Aut Consuetudinis
• Capvt XII: Nulla Aequitate Niti Lusitanos In Prohibendo Commercio
• Capvt XIII: Batavis Ius Commercii Indicani Qua Pace, Qua Indutiis, Qua Bello Retinendum
• Cvm Svb Hoc Tempvs Plvrimae Regis Hispaniarvm Litterae In Manvs Nostras Venissent, Qvibvs Ipsivs Et Lvsitanorvm Institvtvm Manifeste Detegitvr, Operae Pretivm Visvm Est Ex Iis, Qvae Pleraeqve Eodem Erant Argvmento, Binas In Latinvm Sermonem Translatas Exh
• To the Rulers and to the Free and Independent Nations of Christendom
• Chapter I: By the Law of Nations Navigation Is Free to All Persons Whatsoever
• Chapter II: The Portuguese Have No Right By Title of Discovery to Sovereignty Over the East Indies to Which the Dutch Make Voyages
• Chapter III: The Portuguese Have No Right of Sovereignty Over the East Indies By Virtue of Title Based On the Papal Donation
• Chapter IV: The Portuguese Have No Right of Sovereignty Over the East Indies By Title of War
• Chapter V: Neither the Indian Ocean Nor the Right of Navigation Thereon Belongs to the Portuguese By Title of Occupation
• Chapter VI: Neither the Sea Nor the Right of Navigation Thereon Belongs to the Portuguese By Virtue of Title Based On the Papal Donation
• Chapter VII: Neither the Sea Nor the Right of Navigation Thereon Belongs to the Portuguese By Title of Prescription Or Custom
• Chapter VIII: By the Law of Nations Trade Is Free to All Persons Whatsoever
• Chapter IX: Trade With the East Indies Does Not Belong to the Portuguese By Title of Occupation
• Chapter X: Trade With the East Indies Does Not Belong to the Portuguese By Virtue of Title Based On the Papal Donation
• Chapter XI: Trade With the East Indies Does Not Belong to the Portuguese By Title of Prescription Or Custom
• Chapter XII: The Portuguese Prohibition of Trade Has No Foundation In Equity
• Chapter XIII: The Dutch Must Maintain Their Right of Trade With the East Indies By Peace, By Treaty, Or By War
• Appendix Two Letters of Philip Iii, King of Spain
• Letter I
• Letter Ii

CAPVT I

Iure gentium quibusvis ad quosvis liberam esse navigationem

Propositum est nobis breviter ac dilucide demonstrare ius esse Batavis, hoc est, Ordinum Foederatorum Belgico-Germaniae subditis ad Indos, ita uti navigant navigare, cumque ipsis commercia colere. Fundamentum struemus hanc iuris gentium, quod primarium vocant regulam certissimam, cuius perspicua atque immutabilis est ratio; licere cuivis genti quamvis alteram adire, cumque ea negotiari.

Deus hoc ipse naturam loquitur, cum ea cuncta quibus vita indiget, omnibus locis suppeditari a natura non vult: artibus etiam aliis alias gentes dat excellere. Quo ista, nisi quod voluit mutua egestate et copia humanas foveri amicitias, ne singuli se putantes sibi ipsis sufficere, hoc ipso redderentur insociabiles? Nunc factum est ut gens altera alterius suppleret inopiam, divinae iustitiae instituto, ut eo modo (sicut Plinius dicit 1 ) quod genitum esset uspiam, apud omnes natum videretur. Poetas itaque canentes audimus:

• Nec vero terrae ferre omnes omnia possunt. 2

Item:

et quae sequuntur. 3 Hoc igitur qui tollunt, illam laudatissimam tollunt humani generis societatem, tollunt mutuas benefaciendi occasiones, naturam denique ipsam violant. Nam et ille quem Deus terris circumfudit Oceanus, undique et undique versus navigabilis, et ventorum stati aut extraordinarii flatus, non ab eadem semper, et a nulla non aliquando regione spirantes, nonne significant satis concessum a natura cunctis gentibus ad cunctas aditum? Hoc Seneca 1 summum Naturae beneficium putat, quod et vento gentes locis dissipatas miscuit, et sua omnia in regiones ita descripsit, ut necessarium mortalibus esset inter ipsos commercium. Hoc igitur ius ad cunctas gentes aequaliter pertinet: quod clarissimi Iurisconsulti 2 eo usque producunt, ut negent ullam rempublicam aut Principem prohibere in universum posse, quo minus alii ad subditos suos accedant, et cum illis negotientur. Hinc ius descendit hospitale sanctissimum: hinc querelae:

• Quod genus hoc hominum? quaeve hunc tam
• barbara morem
• Permittit patria? hospitio prohibemur harenae. 3

Et alibi

• . . . . . litusque rogamus
• Innocuum et cunctis undamque auramque patentem. 4

Et scimus bella quaedam ex hac causa coepisse, ut Megarensibus in Athenienses, 1 Bononiensibus in Venetos, 2 Castellanis etiam in Americanos has iustas potuisse belli causas esse, et ceteris probabiliores Victoria putat, 3 si peregrinari et degere apud illos prohiberentur, si arcerentur a participatione earum rerum quae iure gentium aut moribus communia sunt, si denique ad commercia non admitterentur.

Cui simile est quod in Mosis 4 historia et inde apud Augustinum legimus, 5 iusta bella Israelitas contra Amorrhaeos gessisse, quia innoxius transitus denegabatur; qui IVRE HVMANAE SOCIETATIS aequissimo patere debebat. Et hoc nomine Hercules Orchomeniorum, Graeci sub Agamemnone Mysorum Regi arma intulerunt, 6 quasi libera essent naturaliter itinera, ut Baldus dixit. 7 Accusanturque a Germanis apud Tacitum 1 Romani, quod colloquia congressusque gentium arcerent, fluminaque et terras et coelum quodam modo ipsum clauderent. Nec ullus titulus Christianis quondam in Saracenos magis placuit, quam quod per illos terrae Iudaeae aditu arcerentur. 2

Sequitur ex sententia Lusitanos etiamsi domini essent earum regionum ad quas Batavi proficiscuntur, iniuriam tamen facturos si aditum Batavis et mercatum praecluderent.

Quanto igitur iniquius est volentes aliquos a volentium populorum commercio secludi, illorum opera quorum in potestate nec populi isti sunt, nec illud ipsum, qua iter est, quando latrones etiam et piratas non alio magis nomine detestamur, quam quod illi hominum inter se commeatus obsident atque infestant?

[1 ]Panegyricus 29, 2: quod genitum esset usquam, id apud omnes natum esse videtur.

[2 ]Vergil, Georgics II, 109.

[3 ]Vergil, Aeneid VI, 847–853.

[1 ]Naturales Quaestiones III, IV.

[2 ]Institutes II, 1 (De rerum divisione, § 1); Digest 1, 8, 4 (eod. tit., L. Nemo igitur); cf. Gentilis, De jure belli I, 19; cf. Code IV, 63, 4 (De commerciis, L. Mercatores).

[3 ]Vergil, Aeneid I, 539–540.

[4 ]Vergil, Aeneid VII, 229–230.

[1 ]Diodorus Siculus XI; Plutarch, Pericles XXIX, 4.

[2 ]Sigonius, De regno Italiae.

[3 ]Victoria, De Indis II, n. 1–7; Covarruvias, in c. Peccatum, § 9, n. 4, ibi Quinta.

[4 ]Numbers XXI, 21–26.

[5 ]Augustinus, Locutionum IV (de Numeris), 44; Et Estius, c. ult. 23, 4, 2.

[6 ]Sophocles, Trachiniae.

[7 ]Baldus de Ubaldis, Consilia III, 293.

[1 ]Tacitus, Historiae IV, 64.

[2 ]Andreas Alciatus, Commentaria VII, 130; Covarruvias in c. Peccatum, p. 2 § 9; Bartolus on Code 1, 11 (De paganis, L. 1).