EconlibThe LibraryOther Sites |
Front Page Titles (by Subject) CAPUT X: De Foederibus, Legatis, et Civitatum Interitu [Deletione]. - Philosophiae moralis institutio compendiaria with a Short Introduction to Moral Philosophy
Return to Title Page for Philosophiae moralis institutio compendiaria with a Short Introduction to Moral PhilosophyThe Online Library of LibertyA project of Liberty Fund, Inc.Search this Title:Also in the Library:
CAPUT X: De Foederibus, Legatis, et Civitatum Interitu [Deletione]. - Francis Hutcheson, Philosophiae moralis institutio compendiaria with a Short Introduction to Moral Philosophy [1747]Edition used:Philosophiae moralis institutio compendiaria with a Short Introduction to Moral Philosophy, edited and with an Introduction by Luigi Turco (Indianapolis: Liberty Fund, 2007).
About Liberty Fund:Liberty Fund, Inc. is a private, educational foundation established to encourage the study of the ideal of a society of free and responsible individuals. Copyright information:The copyright to this edition, in both print and electronic forms, is held by Liberty Fund, Inc. Fair use statement:This material is put online to further the educational goals of Liberty Fund, Inc. Unless otherwise stated in the Copyright Information section above, this material may be used freely for educational and academic purposes. It may not be used in any way for profit.
CAPUT XDe Foederibus, Legatis, et Civitatum Interitu [Deletione].I. Bella foederum ope plerumque componuntur; quorum jura praecipua de singulorum pactis agentes docuimus. In foederibus vero pacem reducentibus, vis et metûs exceptioni vix est locus: alioquin controversiae veteres, quae bellis causam dederant, semper renasci possent. Valebit tamen ea exceptio, quoties illata fuerit vis apertè iniquissima, nulla juris specie innixa; aut ubi pacis leges impositae ab omni aequitate et humanitate abhorrent. 1 Quod ubi evenerit, ad arbitros provocare licebit; parte vero altera id detrectante, non aliud perfugium restabit, quam ut utraque pro se judicet, quantumque fieri potest sibi consulat. Foedera sunt vel realia, vel personalia: Haec rariùs inita, ipsos civitatum rectores praecipue spectant, cumque ipsis intereunt: realia populum spectant, qui sensu quodam immortalis dici potest. Sunt etiam foedera vel aequalia, vel inaequalia: nec omnia foedera inaequalia populi majestatem imminuunt.{* } Ad foedera firmanda dabantur olim obsides. Qui mos ideo exolevisse videtur, quod haud sine summâ morum saevitia et immanitate, obsides immeriti durius tractari poterant, ubi suae civitatis perfidiâ violatum esset foedus. II. In foederibus faciendis adhibentur legati, aut internuntii. Qui omnes, quibuscunque nominibus sint insignes, eodem utuntur jure naturali, quum ad liberae civitatis negotia obeunda veniunt. Legatos sanctos habendos antea dictum. Jure etiam postulant, ut apud eos ad quos mittuntur mandata exponant. Ut etiam iis petentibus {ibidem} <in ea civitate ad quam missi fuerant> commorari concedatur, humanitas quidem suaderet; pleno tamen jure non est postulandum: quum legati, praesertim solertiores, speculatorum munere saepius fungi soleant: dumque commorantur, eo solo proteguntur [gaudent] jure naturali et necessario, quo et inquilini. Jure autem publico et voluntario, [plurimas habent immunitates et beneficia] [plurimis gaudent immunitatibus, privilegiis, & beneficiis], et ipsi legati, et omnis eorum comitatus necessarius. Quae omnia tamen, vicinis maturè praemonitis, civitas quaevis sine injuria immutare poterit. 1. Hoc imprimis receptum, quod legatus in forum alienum non sit vocandus, eidemque cui antea jurisdictioni obnoxius sit. Quod hoc consilio institutum videtur, quod quo vigilantius munere suo fungitur {legatus}, eo magis civitatis ubi commoratur populo suspectus erit et invisus; ideoque si illic causam dicere cogeretur, metus esset, ne coram judicibus minus aequis agendum foret. Sibi caveant igitur isti cives, neque cum legato inter ipsos commorante, quem in jus vocare nequeunt, contractus ineant. At si quid gravius admiserit legatus, domum est remittendus: bellumque, si opus fuerit, regi populove a quo missus fuerat, indicendum, nisi illi irrogentur poenae, aut omne [a se illatum] [quod dederat] damnum praestare cogatur. Ubi quidem mercaturae se immiscuit legatus, merces civitati ubi commoratur subjiciuntur, nisi legationi obeundae sint necessariae. 2. Legato ipsiusque comitibus necessariis (quorum numerum et nomina rogatus exhibere tenetur,) asylum praestat ipsius domus. Magistratuum tamen ibidem in cives suos, aut inquilinos alios, potestatem imminuere nequit, iisdem etiam praestando asylum. Quantus autem cum legato admittendus sit comitatus, civitatis ubi commoraturus est judicio permittendum. 3. Legato in suos jus idem est quod patrifamilias, aut quantum, in eorum litibus privatis, ipsi sua dederat civitas. Supplicii vero gravioris de suis sumendi jus, nisi civitatis ubi commoratur permissu, sibi arrogare nequit legatus, aut ipse quidem rex in aliena civitate degens. 4. Adversum legatos interdictis est locus, ut a vi cives nostri defendantur; qui, et per se, vim vi jure repellere possunt. 5. Exulem quempiam aut perfugam facinorosum legatum accipere, nulla tenetur civitas: eum tamen jure in vincula non conjiciet, neque ad supplicium detinebit. 6. Quales legatis honores sint deferendi, et quinam praestantiores habendi, solis civitatum pactis est definiendum. Eo praestantior habendus videretur quisque, quo prudentius instituatur civitas cujus negotia obit, aut quo ipse reliquis virtute et honore sit insignior. Regia potestas haereditaria nullisque limitibus circumscripta, ad legatos honestandos nihil affert, si veras rerum causas, non mores a regnis barbaris deductos, spectare velimus. III. De civili vinculo solvendo haec breviter monenda. Primo, Civilem nexum [obligationem] perpetuo solvi exilio, non vero temporario, neque relegatione quamvis perpetuâ. 2. Nemini jus esse plenum, civitatem suam ipsâ inconsultâ deserere, nisi legibus permittatur. 3. Ubi vel per vim externam, vel factionem praepotentem, multum immutata fuerit reipub. forma; civibus diffentientibus saluti suae alibi gentium melius consulere, immo et provinciis se in libertatem vindicare, licebit: quippe quae, ut antea dictum,{* } sua solum voluntate, Reip. longe aliter ac nunc est constitutae, subjiciebantur. 4. In melius mutatâ repub. eam nulla juris specie cives deserere possunt. 5. Utcunque ab ipsius civibus immutetur reipub. forma, manent omnia cum externis inita foedera realia. IV. Quo jure civitas regionis suae partem aliquam aut provinciam, cum populo illic degente, hosti, aut extero cuivis dedere possit, ex [iis quae antè diximus† ] [dictis] facilè intelligitur. Primo, quum communis utilitatis causa, in quâ sua cujusque continetur, civitatis aut populi partes quaeque, ut etiam provinciae, se toti civitati subjecerunt; nullo jure civitas partes sui quasvis, aut provincias, invitas extero cuivis dedere poterit, easve obligare, ut se isti subjiciant quamvis aliter melius sibi consulere possint. At contra, quum ad ea quae fieri nequeunt praestanda nulla civitas obligetur, si sui partem aliquam aut provinciam civitas defendere nequeat, eam jure indefensam relinquet; et, si aliter suae saluti consulere nequeat, ne eam amplius defendat pacto se adstringet: quo tamen pacto, nulla huic parti aut provinciae imponitur obligatio, quo minus sibi alia ratione prospiciat, vel novos adsciscendo socios, vel tertiae cuivis civitati se adjungendo, aut subjiciendo, quo ab hoste ingruente protegatur. Pactum enim illud {de communi omnium defensione}, quo in civitatem coaluit populus, illudve quo provincia se subjecerat, in eo casu, ejusdemmodi est cum pactis de iis quae fieri nequeunt praestandis. Quod de populi parte aut provincia, idem dicendum de cive strenuo et forti, quem ob virtutem invisum, hostis sibi tradi postulat: qui quidem, gravi premente necessitate, nonnunquam esset deserendus, neque amplius defendendus; ut dedatur vero, aut prohibeatur quo minus alibi suae saluti consulat, minime convenit. V. De civitatum interitu [deletione] haec tenenda. Civitate penitus devictâ, civibus quibusvis, provinciis item, sibi quantum possunt prospicere licet; sive alii se adjungere velint civitati, sive novam sibi in provincia constituere. Civium quidem est, pro patria omnia subire pericula, neque temere de ejus salute spem deponere. Si tamen sat patriae sit datum, neque tamen defendi possit, jure, qua ratione possunt, sibi suisque prospiciunt. 2. Si quo casu insperato reviviscat civitas, quae aliquamdiu extincta jacebat [fuerat]; ei se adjungere tenentur cives omnes et provinciae, nisi interea novo atque aequo foedere teneantur. Quae autem foedera, a civibus dissipatis, aut a provinciis, bona fide, dum antiqua civitas extincta fuit, cum exteris jungebantur, eorum firma manebit obligatio. 3. Quae diu deleta [extincta] fuit civitas, civitati victrici in provinciae modum subjecta, omnia amisit in cives profugos aut provincias suas jura. Neque si in iisdem finibus qui a civitate antiqua occupabantur, nova olim constituatur, ea prioris jura sibi arrogare poterit. Diversae saepe civitates populique, temporibus diversis, eosdem occupant agros: agrisque mutatis, eadem manet civitas; immo quum vel nullos prorsus habeat. Manente civitate unus omnium debet esse animus, omnia pro patria et facere et pati, quae antiquissimae sanctissimaeque civitatis, in qua continetur universum genus humanum, cujusque rector et parens est Deus, legibus non adversantur. “Cari sunt liberi, cari conjuges, parentes, propinqui, amici, familiares; omnes tamen omnium caritates patria una complexa est: pro qua vir bonus non dubitabit mortem oppetere, si ei sit profuturus.”2 finis. A SHORT INTRODUCTION TO MORAL PHILOSOPHY.BOOK IThe Elements of Ethicks.[1. ]In 1742 edn. not a new paragraph. [* ]Vid. Lib. III.v.5. [* ]Vid. Lib. III.c.vii.8, 9, 10. [† ]Lib. III.c.iv et v. [2. ]Cicero, De officiis 1.57.5: “Cari sunt parentes, cari liberi, propinqui, familiares, sed omnes omnium caritates patria una complexa est, pro qua quis bonus dubitet mortem oppetere, si ei sit profuturus?” |

Titles (by Subject)