The Online Library of Liberty

A project of Liberty Fund, Inc.

• Introduction
• Acknowledgments
• Abbreviations
• General Note
• Advertisement By the Translator.
• Juventuti Academicae Salutem.
• To the Students In Universities.
• Philosophiae Moralis Institutio Compendiaria With a Short Introduction to Moral Philosophy
• Philosophiae Moralis Institutio Compendiaria
• Liber I: Ethices Elementa.
• Caput I: De Hominis Natura Ejusque Partibus.
• Caput II: De Summo Bono Et Virtute.
• Caput III: De Variis Virtutum Divisionibus.
• Caput IV: De Virtutibus Et Officiis Erga Deum.
• Caput V: De Officiis Erga Alios Homines Exercendis.
• Caput VI: De Officiis Cujusque Erga Se, Et De Animi Cultura.
• 1 {caput VII: De Virtutis Studio Excitando Et Retinendo.
• Liber II: Jurisprudentiae Naturalis Elementa.
• Caput I: De Lege Naturali.
• Caput II: De Juris Natura Et Divisionibus.
• Caput III: De Virtutum Et Vitiorum Gradibus, Inter Se Comparatis{; Iisque Quae Speciem Moralem Afficiunt}.
• Caput IV: De Jure Privato Naturali.
• Caput V: De Jure Adventitio Reali, Et Rerum Dominio.
• Caput VI: De Dominii Acquirendi Rationibus.
• Caput VII: De Jure Derivato, Ejusque Causis.
• Caput VIII: De Dominii Transferendi Rationibus, Per Contractus, Successiones, Aut Testamenta.
• Caput IX: De Contractibus.
• Caput X: De Sermocinantium Officiis.
• Caput XI: De Jurejurando Et Votis.
• Caput XII: De Rerum Pretio.
• Caput XIII: De Variis Contractuum Generibus Post Pretia Rerum Constituta.
• Caput XIV: De Obligationibus Quasi Ex Contractu Ortis.
• Caput XV: Jura Ex Damno Dato, Atque Ex Aliorum Injuriis Orta. Jura Belli.
• Caput XVI: De Jure Extraordinario Ex Necessitate, Omniumque Jure Communi.
• Caput XVII: De Juris Interitu. De Litibus In Libertate Dirimendis, Et Interpretatione.
• Liber III: Oeconomices Et Politices Elementa.
• Caput I: De Conjugio.
• Caput II: De Parentum Et Liberorum Officiis.
• Caput III: De Herorum Et Servorum Jure.
• Caput IV: De Civitatum Origine Et Causis.
• Caput V: De Interna Civitatum Structura, Et Summi Imperii Partibus.
• Caput VI: De Variis Rerumpublicarum Formis.
• Caput VII: De Summi Imperii Jure, Ejusque Acquirendi Rationibus.
• Caput VIII: De Legibus Condendis, Et De Jurisdictione.
• Caput IX: De Jure Belli.
• Caput X: De Foederibus, Legatis, Et Civitatum Interitu [deletione].
• A Short Introduction to Moral Philosophy.
• Book I: The Elements of Ethicks.
• Chapter I: Of Human Nature and Its Parts.
• Chapter II: Concerning the Supreme Good.
• Chapter III: Concerning the Chief Divisions of Virtue.
• Chapter IV: Our Duties Toward God.
• Chapter V: Our Duties Toward Mankind.
• Chapter VI: Concerning Our Duties Toward Ourselves, and the Improvement of the Mind.
• Chapter VII: Some Practical Considerations to Excite and Preserve the Study of Virtue.
• Book II: Elements of the Law of Nature.
• Chapter I: Of the Law of Nature.
• Chapter II: Of the Nature of Rights, and Their Several Divisions.
• Chapter III: Concerning the Various Degrees of Virtue and Vice, and the Circumstances On Which They Depend.
• Chapter IV: Concerning the Natural Rights of Individuals.
• Chapter V: Of Real Adventitious Rights and Property.
• Chapter VI: The Methods of Acquiring Property.
• Chapter VII: Of Derived Property.
• Chapter VIII: The Methods of Transferring Property, Contracts, Succession, Testaments.
• Chapter IX: Of Contracts In General.
• Chapter X: Our Obligations In Speech.
• Chapter XI: Of Oaths and Vows.
• Chapter XII: Concerning the Values Or Prices of Goods.
• Chapter XIII: Of the Several Sorts of Contracts.
• Chapter XIV: * Obligations Resembling Those From Contracts.
• Chapter XV: Of Rights Arising From Damage Done, and the Rights of War.
• Chapter XVI: Extraordinary Rights In Cases of Necessity, and the Common Rights of Mankind.
• Chapter XVII: How Rights and Obligations Cease: How Controversies Are to Be Decided In Natural Liberty: and the Rules of Interpretation.
• Book III: The Principles of Oeconomicks and Politicks.
• Chapter I: Concerning Marriage.
• Chapter II: The Duties of Parents and Children.
• Chapter III: The Rights of Masters and Servants.
• Chapter IV: The Original of Civil Government.
• Chapter V: The Internal Structure of States: and the Several Parts of Supreme Power.
• Chapter VI: Of the Various Plans of Government.
• Chapter VII: The Rights of the Supreme Power: and the Methods of Acquiring It.
• Chapter VIII: Of Civil Laws and Their Execution.
• Chapter IX: The Laws of War.
• Chapter X: Of Treaties and Ambassadors, and the Entire Dissolution of States.
• Bibliography of Modern Literature

CAPUT VI

De variis Rerumpublicarum Formis.

I.1 Simplicium civitatum tria sunt genera. Ubi omnes imperii partes uni homini committuntur, dicitur monarchia; cujus varia sunt nomina: ubi concilio unico, idque ex optimatibus constat, aristocratia; si vero ex omnibus civibus, [aut honestioribus quibusdam ad rempublicam procurandam] [eorumve] delegatis constet concilium, dicitur democratia.

Concilium, cui permissa est potestas, id voluisse censetur quod pluribus placuit; nisi lege aut decreto quodam primario, quo civitas fundatur, cautum sit, quota concilii pars rerum publicarum administrationi sit necessaria. Praecavenda etiam sallacia satis nota, semperque metuenda ubi quaestio [tripartita aut quadripartita] [trimembris] decidenda est{: quod scil. incidere possit, ut eam sententiam quae longè pluribus displicet, comprobent tamen plures, quam qui reliquarum unam ullam. Quod fiet quaestione}<, ea> vel ad bimembres duas reducta, vel membro uno {aut altero}, suffragiis de eo prius latis, excluso: quod etiam in magistratibus, ubi plures sunt petitores, creandis observandum.

(II.) Generis cujusque simplicis {civitatum} plures sunt partes. Monarchia enim vel est absoluta et interminata, ubi {scilicet} unius prudentiae tota permittitur reipublicae administratio, nullis positis limitibus, praeter eos qui ex politiae omnis natura et fine intelliguntur; vel est terminata, ubi legibus quibus civitas fundatur, aut in ipsa potestate deferenda, certis terminis circumscribitur imperium, populique jura quaedam sanctiora {inde} eximuntur. Utriusque generis monarchae vel jure haereditario succedunt, vel a populo creantur aut eliguntur: idque vel in perpetui imperii jus, vel temporarii.

Aristocratiae pariter plura sunt genera, hisque consimilia: absoluta nempe, sive infinita; aut terminata, et lege circumscripta: haereditaria, aut creationibus novis reficienda; perpetua, aut temporaria. In hac temporaria, pro certo tempore suffragii jure gaudent senatores; quo peracto, sufficiuntur in eorum locum alii: quod si populi suffragiis fiat, et civis cujuscunque, qui se petitorem profiteatur, habenda sit ratio, democraticum potius videtur concilium: sin per cooptationem reficiatur senatus; aut optimatibus solis petere liceat; erit aristocraticum. Si ex censu majore petendi jus oriatur, proprie oligarchicum dicitur; aut ubi agrorum quorundam domini, eo ipso fiunt senatores <quod eos jure possideant>. Ubi vero hi soli qui, honoribus functi, gratiam fidemque consecuti sunt, creari possunt; a quibusdam, κατ´ ἑξοχὴν aristocratia, aut politia dicitur.

Conciliorum popularium dissimilia [diversa] etiam genera; comitia curiata et centuriata duorum exhibent exempla. In illis suffragii pari jure utebantur [gaudebant] cives omnes; in his pro ratione census; quae {idcirco} dicebantur timocratica. Sorte etiam alicubi definiebatur, quibus dandum esset in comitiis suffragii jus. Alicubi ex tribubus aut curiis diversis, quibus distinctus fuerat populus, {ad rem communem gerendam} eligebantur delegati, qui concilium constituerent populare.

Junctarum et multiplicium formarum ingens est numerus, prout cum diversis monarchiae generibus conjunguntur concilia varia [diversa], vel senatoria vel popularia; atque prout variae imperii partes vel regi, vel senatui, vel concilio populari, vel omnibus simul permittuntur.

III. Ut formas praestantiores a deterioribus secernere valeamus, haec pauca sedulo sunt spectanda.

1. Ut foelix sit reipublicae status, quatuor hisce in {omni} politia prospiciendum [retinenda]; ut scil. imperatoribus adsit prudentia, optima quaeque prospiciens; {deinde ut adsit} fides communi consulens prosperitati; {tum} ut conservetur concordia; denique ut reipublicae negotia et celeriter et secreto possint expediri. De his ubi satis est cautum, non melius communi civium prosperitati, per politiam consuli poterit.

2. Ubicunque non uni homini aut concilio, sed pluribus datae sunt summae potestatis partes; inter eos intervenire debet aliquis imperii nexus, ne in omnia contraria abire possint: ne scil. Rex, inconsulto aut invito concilio, vel senatorio, vel populari, quicquam gravius moliri queat; nec concilia, rege inconsulto aut invito; neve unum concilium, altero invito. Si hac de re satis cautum fuerit, melius inter diversos, sive diversa quae dicuntur subjecta, dividuntur imperii partes, quam si omnes uni, sive regi sive concilio, mandarentur.

3. Stabile neutiquam erit imperii jus, nisi rerum dominio aut opibus fultum: aliter fluctuationibus et seditionibus perpetuis civitas vexabitur. Rerum enim dominia potentiam secum ferunt, quae jura nullis opibus subnixa evertet, aut ipsa labantibus [cum] divitiis collabetur. Stabile tum demum erit regnum haereditarium, ubi agris suffultum est aut provinciis haereditariis: stabile senatus imperium, ubi agrorum bona pars est senatorum: stabilis civitas popularis, ubi vigent leges agrariae; aut ubi alia quavis ratione agri inter plurimos dividuntur dominos. Quamvis autem seduli et solertiores, non nisi gravi de causa sunt cohibendi, quo minus rem suam familiarem bonis artibus augeant; (quod democratia vel optima permittet, quantum exigere potest vitae vel jucunditas vel voluptas quaevis, viro bono expetenda,) non tamen cum plurium salute, aut libertate, pensanda est inanis paucorum vel ambitio, vel luxuries, vel avaritia. In omni igitur populo libero, jure per leges agrarias praecavetur, ne nimiae evadant [sint] paucorum opes, et toti civitati metuendae.

4. Cavendum etiam, ne iniqua, aut parum civilia, cuivis ordini tribuantur jura, quibus caeteri omnes a republica {capessenda} summisque honoribus excludantur; perpetuis enim seditionibus materiam praebebunt.

5. Quum parum referat qualis sit civitatis institutio, si modo solis prudentibus et bonis commissa sit potestas; cui tamen rei nulla ratione satis caveri poterit; hoc in civitate constituenda praecipuè erit spectandum, ut insidis et malis, quamvis potestatem adepti fuerint, nulla aut exigua ad peccandum sint invitamenta; aut saltem nullae impunitatis, aut commodi sui augendi spes, ubi perfidè rempublicam administraverint.

6. Quis vero ad [coetum civilem] [civitatem] optimè constituendum hominum numerus potissimum requiratur, definiri nequit. Paucis neque vires neque opes suppetent, quibus se contra praedonum manus defendant, aut ea comparent, quae ad uberiorem faciunt vitae ornatum aut jucunditatem. Ubi contra, magnus est numerus civium magnam regionem occupantium, non adeo accurate omnia procurari, aut a civibus fraudes, injuriae, et vexationes prohiberi poterunt: paucioribus praeterea patebit aditus ad rempublicam, ut virtutes latius patentes addiscant atque exerceant, quam si ab iisdem hominibus plures constitutae fuissent civitates. Ubi quidem ingentes civitates sunt constitutae, neque jam hominibus <non> est integrum, ut se in civitates dividant commodissimas; vicinis omnibus forte profuerit, sui contra nimias vicinorum opes defendendi gratia, in majores congregare civitates. Quemadmodum etiam, inter cives, ad paucorum nimias opes praecavendas, et potentiam caeteris metuendam, justae sunt leges agrariae, eodem jure civitates vicinae nimias alterius cujusque opes merito habent suspectas, siquidem ejusdem etiam mores cupiditate vincendi inflammentur; iisque, opibus augendis, per vim, si aliter fieri nequeat, modum ponere licet, antequam tantae evaserint ut libertati et saluti suae cautum esse nequeat.

IV. Monarchia simplex has habet opportunitates; {quod} civitatis concordiae consulat; et per eam secretò et expeditè res geri possint. In monarchia autem haereditaria, neque de prudentia regis, neque de fide caveri poterit. De electorum prudentia melius cavetur; non item de fide: et {hujusmodi} rege defuncto, seditionibus bellisque civilibus janua patebit. In haereditaria absoluta sive infinita, sunt omnia incerta. In haereditaria terminata, non de prudentia, at melius multo cautum est de fide; quum rex leges eas quibus fundata erat civitas violando, aut potestatis sibi commissae fines transiliendo, se planè tyrannum profiteatur; ipsiusque perfidiâ regni jus omne abdicatum esse facile inter omnes constet. Unde etiam populo jus oritur, ut, eo deturbato, novum creare regem, aut novam Reipub. formam instituere liceat. <Ast> In regnis verò {legibus} terminatis et circumscriptis, perpetuae ferè vigent factiones, et bella subinde nascuntur civilia.

In simplicioribus aristocratiis haereditariis, de senatorum prudentia rarô, de fide nunquam satis cautum est, neque quidem de concordia, aut expedita et arcana Reipub. administratione. Inter senatores ad munus electos, melius de prudentia et fide, parum vero de concordia, aut negotiis celeriter et secretò gerendis, caveri poterit.

In concilio populari fides semper vigebit, et tum demum prudentia, ubi vel censui respondet suffragii jus, vel consilium ex honestioribus paucis a populo delegatis constat. Neque tamen inter hosce speranda concordia, aut expedita et arcana reip. administratio.

In magno quovis concilio per tabellas optime feruntur suffragia: sic enim non metuendae erunt potentiorum offensiones, neque suffragia largitionibus corrumpere in promptu erit. Atque licet, pudore sublato, locus sit gratiae, odio, et invidiae; his {tamen} rariùs, nisi objustam causam, populi pars major incitabitur. Sin autem sors, aliqua ex parte immisceatur, omnis excludi poterit largitio; gratiaeque, odio, aut invidiae grassanti saepe obstruetur iter.{* } Sola tamen sorte res decidere graviores, aut magistratus delegatosve designare [constituere], parum erit tutum; quum sorti, quantumvis omni gratia et contumelia vacet, nulla sit prudentia rerumve judicium.

V. Rerumpub. formas simpliciores parum esse commodas, haec satis ostendunt. Neque antiquissima quaeque sunt optima; sic enim ad pelles, antra, glandesque redire oporteret. Quod a {regum} adulatoribus jactari solet, monarchiam primum in terris nomen imperii fuisse, monarchiae neutiquam est honorificum. Hoc enim est dicere, rudi eam et incauto popello placuisse, prudentioribus et cultioribus haud diu placituram. Etenim in nullo rerum genere minus sperare licet prima quaeque opera perfecta fore et absoluta, quam in civitatibus constituendis, ubi maxima opus est rerum notitia et prudentia, [non sine meditatione alta] [multa meditatione], vitaeque usu diuturno et vario, comparandâ. Quae formas quasque simplices comitantur incommoda graviora, ad mixtas et multiplices confugiendum esse docent: mixtarum autem eam esse optimam ubi tres illae artificiosè inter se compinguntur formae, monstrant singularum seorsim haud leves opportunitates: quod et antiquorum gravissimis placuit.

Concilio igitur populari, quod ex {honestioribus ad rem communem gerendam} delegatis constet, quibus idcirco nunquam fides, raro prudentia deesse poterit, maximae imperii partes committendae. Leges igitur sanciat istud concilium, et de rebus statuat gravissimis. Per leges etiam agrarias, haud ita arctas tamen ut industriae modicaeve vitae elegantiae adversentur, concilio isti {sua} conservanda est potestas.

Senatui item ex paucis, a populo electis, quorum in Reipub. negotiis diu spectata fuit prudentia et fides, permittatur, ut de legibus et Repub. disceptent, et ad concilium populare referant; ita ut sine senatus auctoritate nihil gravius fieri possit. In utroque concilio etiam, ita decedentibus succedant homines novi, sive ea legibus annalibus instituatur rotatio, ut neque concilia ex novis omnibus constent, neque cuiquam suffragii perpetuum jus sit, aut potestas perpetua. In omnibus pariter magistratibus prosunt leges annales, ut caveatur ne quis nimiam sibi comparet potentiam aut gratiam; utque [quam plurimi] [plures] eam usu addiscant prudentiam, easque artes quae Reipub. sunt necessariae aut utiles; ne necesse sit ut tota civitas unum tantum aut paucos spectet, spemque omnem in iis solis collocet. Ubi vigent istiusmodi leges, Reipub. non deerunt imperatorum, aut magistratuum officio functorum, prudentia et virtus: neutiquam enim aegre ferent, quod pro legum sanctarum praescripto, tempore definito munera deponant.

Ad subita autem et inopina pericula avertenda, atque ad negotia secretò et celeriter obeunda, necessaria est potestas quaedam regia aut dictatoria, nullo tamen alio fundamento praeter ipsas leges innixa; cui permittendum belli arbitrium, legumque tutela et administratio. Arbitri etiam officio fungetur rex, si qua inter senatum et populum suboriatur contentio.

Magistratuum creandorum jus, tribus hisce potestatibus simul permittendum, aut inter eas dividendum: ut scil. quibus majore opus est prudentia, a senatu eligantur; quorum opera celeriore [celeri] et expeditiore opus fuerit, a rege; quique populi jura tueantur et conservent, a populo aut concilio populari creentur.

Profuerit etiam plurimum censoriam semper adesse potestatem, ut civium mores emendentur, omnesque flagitiosi et improbi, cujuscunque fuerint ordinis aut dignitatis civilis, de loco dimoveantur.

[1. ]By mistake Hutcheson did not number this and the following section.

[* ]De hisce omnibus legatur Harringtonius.