The Online Library of Liberty

A project of Liberty Fund, Inc.

• Introduction
• Acknowledgments
• Abbreviations
• General Note
• Advertisement By the Translator.
• Juventuti Academicae Salutem.
• To the Students In Universities.
• Philosophiae Moralis Institutio Compendiaria With a Short Introduction to Moral Philosophy
• Philosophiae Moralis Institutio Compendiaria
• Liber I: Ethices Elementa.
• Caput I: De Hominis Natura Ejusque Partibus.
• Caput II: De Summo Bono Et Virtute.
• Caput III: De Variis Virtutum Divisionibus.
• Caput IV: De Virtutibus Et Officiis Erga Deum.
• Caput V: De Officiis Erga Alios Homines Exercendis.
• Caput VI: De Officiis Cujusque Erga Se, Et De Animi Cultura.
• 1 {caput VII: De Virtutis Studio Excitando Et Retinendo.
• Liber II: Jurisprudentiae Naturalis Elementa.
• Caput I: De Lege Naturali.
• Caput II: De Juris Natura Et Divisionibus.
• Caput III: De Virtutum Et Vitiorum Gradibus, Inter Se Comparatis{; Iisque Quae Speciem Moralem Afficiunt}.
• Caput IV: De Jure Privato Naturali.
• Caput V: De Jure Adventitio Reali, Et Rerum Dominio.
• Caput VI: De Dominii Acquirendi Rationibus.
• Caput VII: De Jure Derivato, Ejusque Causis.
• Caput VIII: De Dominii Transferendi Rationibus, Per Contractus, Successiones, Aut Testamenta.
• Caput IX: De Contractibus.
• Caput X: De Sermocinantium Officiis.
• Caput XI: De Jurejurando Et Votis.
• Caput XII: De Rerum Pretio.
• Caput XIII: De Variis Contractuum Generibus Post Pretia Rerum Constituta.
• Caput XIV: De Obligationibus Quasi Ex Contractu Ortis.
• Caput XV: Jura Ex Damno Dato, Atque Ex Aliorum Injuriis Orta. Jura Belli.
• Caput XVI: De Jure Extraordinario Ex Necessitate, Omniumque Jure Communi.
• Caput XVII: De Juris Interitu. De Litibus In Libertate Dirimendis, Et Interpretatione.
• Liber III: Oeconomices Et Politices Elementa.
• Caput I: De Conjugio.
• Caput II: De Parentum Et Liberorum Officiis.
• Caput III: De Herorum Et Servorum Jure.
• Caput IV: De Civitatum Origine Et Causis.
• Caput V: De Interna Civitatum Structura, Et Summi Imperii Partibus.
• Caput VI: De Variis Rerumpublicarum Formis.
• Caput VII: De Summi Imperii Jure, Ejusque Acquirendi Rationibus.
• Caput VIII: De Legibus Condendis, Et De Jurisdictione.
• Caput IX: De Jure Belli.
• Caput X: De Foederibus, Legatis, Et Civitatum Interitu [deletione].
• A Short Introduction to Moral Philosophy.
• Book I: The Elements of Ethicks.
• Chapter I: Of Human Nature and Its Parts.
• Chapter II: Concerning the Supreme Good.
• Chapter III: Concerning the Chief Divisions of Virtue.
• Chapter IV: Our Duties Toward God.
• Chapter V: Our Duties Toward Mankind.
• Chapter VI: Concerning Our Duties Toward Ourselves, and the Improvement of the Mind.
• Chapter VII: Some Practical Considerations to Excite and Preserve the Study of Virtue.
• Book II: Elements of the Law of Nature.
• Chapter I: Of the Law of Nature.
• Chapter II: Of the Nature of Rights, and Their Several Divisions.
• Chapter III: Concerning the Various Degrees of Virtue and Vice, and the Circumstances On Which They Depend.
• Chapter IV: Concerning the Natural Rights of Individuals.
• Chapter V: Of Real Adventitious Rights and Property.
• Chapter VI: The Methods of Acquiring Property.
• Chapter VII: Of Derived Property.
• Chapter VIII: The Methods of Transferring Property, Contracts, Succession, Testaments.
• Chapter IX: Of Contracts In General.
• Chapter X: Our Obligations In Speech.
• Chapter XI: Of Oaths and Vows.
• Chapter XII: Concerning the Values Or Prices of Goods.
• Chapter XIII: Of the Several Sorts of Contracts.
• Chapter XIV: * Obligations Resembling Those From Contracts.
• Chapter XV: Of Rights Arising From Damage Done, and the Rights of War.
• Chapter XVI: Extraordinary Rights In Cases of Necessity, and the Common Rights of Mankind.
• Chapter XVII: How Rights and Obligations Cease: How Controversies Are to Be Decided In Natural Liberty: and the Rules of Interpretation.
• Book III: The Principles of Oeconomicks and Politicks.
• Chapter I: Concerning Marriage.
• Chapter II: The Duties of Parents and Children.
• Chapter III: The Rights of Masters and Servants.
• Chapter IV: The Original of Civil Government.
• Chapter V: The Internal Structure of States: and the Several Parts of Supreme Power.
• Chapter VI: Of the Various Plans of Government.
• Chapter VII: The Rights of the Supreme Power: and the Methods of Acquiring It.
• Chapter VIII: Of Civil Laws and Their Execution.
• Chapter IX: The Laws of War.
• Chapter X: Of Treaties and Ambassadors, and the Entire Dissolution of States.
• Bibliography of Modern Literature

CAPUT II

De Parentum et Liberorum Officiis.

I. Quum diu infirma maneat hominum soboles, se conservare nescia, aliorumque continua egens tutela, ut iis artibus et moribus quorum in vita est usus imbuatur; hoc onus parentibus apertè imposuit Deus et natura, eximiam inserendo procreatorum curam. Tributa est igitur parentibus ea omnis potestas quam haec exigit tutela; eique liberos subjectos esse voluit natura. Ea parentum curâ et amore, satis plerumque cautum est liberorum tempestivae manumissioni et libertati, quippe sine quâ beatè vivere nequeunt, cui rei parentes praecipue studere solent.

Consilii in liberis immaturis inopia, quique parentibus infixus est amor gratuitus, duo parentum potestatis fundamenta, eam ostendunt haud esse perpetuam; at tum demum desinere quum adoleverit eorum aetas et prudentia. Manet tamen idem parentum amor, ad omnia eos excitans officia, quibus liberos adultos, vel ope vel consilio juvare possunt.

Ostendunt et eadem omnia, potestatem hanc ad supplicia quaevis graviora, quae aetatis tenerae haud exigere potest tutela, neutiquam esse porrigendam; multo minus ad vitam, aut omnem libertatem tollendam. Nullo jure egerit parens qui liberos in perpetuam vendiderit servitutem, aut onere quovis praegraverit, ultra impensarum modum quae in iis educandis, viro prudenti erogandae viderentur.

II. Utrique etiam parenti pariter commissa est haec potestas; nisi quod in re familiari administranda, potiores paulo sunt patris partes: eo tamen defuncto aut absente, omnem eam potestatem jure sibi vindicabit mater.

Nugantur {isti} omnes qui potestatem hanc in sola fundari volunt{* } procreatione; ridiculè secuti, in re dissimillimâ, jurisconsultorum axiomata, de rerum inanimarum specificationibus, et accessionibus, vel de pecorum foeturâ, quae nullum habent rationis usum, jurisve notitiam. Dei planè arte fabricata sunt liberorum et corpora et mentes, ut in aequalem vitae conditionem, et aequi juris usum tandem perveniant, licet aliquamdiu aliorum prudentia sint regendi. {Etenim} rerum dominia aliaque jura habent liberi, ab omni parentum potestate exempta; qui non aliud, in liberorum bona aliunde derivata, jus habent, quam tutores. {Hanc} a natura sibi commissam tutelam qui abdicaverit, prolem exponendo aut negligendo, omnem {is} abdicat potestatem cum ea tutela conjunctam: quam omnem sibi acquisiverit, quisquis prolem abjectam alere voluerit et educare.

Liberis praebere tenentur parentes, idque sanctissimè, non solum necessaria vitae praesidia, verum et ornamenta; eorumque uberiori foelicitati studere: praecipue vero, et doctrinâ et exemplo, mores eorum ad omnem virtutem conformare; citra quam liberis vita erit infoelix et ignominiosa [erubescenda], quantumvis rerum externarum copia abundet.

Quae erogant parentes in liberos queis nullae aliunde sunt facultates, ea donare intelliguntur; atque calculos ita subducere, ut ob victum et amictum pretium exigatur, nisi magna premuntur ipsi parentes inopia, ab omni abhorreret humanitate. Premente vero egestate, aut ubi liberis aliunde pervenerant opes, parentes omnia in liberos prudenter erogata jure reposcunt; eaque parenti egeno, liberi, etiam laboribus suis, praestare tenentur. Quantumvis igitur, pro communi parentum affectione [affectu], recte intelligatur, liberorum non minus quam sui causâ, parentes rem comparasse familiarem, unde et liberorum ad parentum haereditates succedendi jus innotescit; non tamen eo minus, immo eo magis sancta est liberorum ad gratiam habendam et referendam obligatio: quo firmior enim, quo magis gratuita, atque ab ipsa natura profecta est amicitia et benevolentia, eo pluris est aestimanda, eoque major debetur gratia.

III. Parentum potestas legibus civilibus augeri potest, ut et ea quae magistratibus quibuslibet data est. {Etenim} imperium civile diversis causis innixum, et majora omnia spectans, pertinet ultra imperii parentalis fines. Quasi enim ex contractu, {imperatorum potestas} ad ea omnia recte extenditur, quae ab iis merito flagitari possunt, qui, ob communem plurium utilitatem consociati, omnium consilio et viribus proteguntur, cunctaque vitae civilis commoda et ornamenta sortiuntur, quique haec omnia posteris tradere sanctissimè tenentur. Jure [Minores] igitur <aut> pupilli obsides tradi possunt exteris; ad extrema etiam pericula adeunda, quum civitatis hoc exigit salus, rectè adiguntur.

IV. Liberi quamvis adulti, ad pietatem in parentes observantiamque, et ad gratiam referendam, sanctissime tenentur; non solum ob parentum merita, quibus {digna} rarò liberi [rependere] [vicem reddere] possunt; verum, ut Deum sequantur ducem et naturam, qui nos his parentibus ortos, cumque his sanguine, caritate, et veneratione ab incunabulis inchoatâ, conjunctos esse voluerunt. Eorum igitur mores, parum licet commodos, amicissimè ferre decet; prout et illi, olim, nostros diu pertulerunt. In matrimonio praecipuè contrahendo, parentum auctoritatem sequi tenentur liberi; quum parentum multum intersit, quibus liberi, in vitae communitate omnium arctissima, se adjungant; unde nascituri sunt nepotes, ineorum jura et nomina saepe, semper in στοργὴν, successuri.

Parentum imperium saepe excipit potestas patrisfamilias; quae tanta est, quantam, suo consensu, vel palam declarato vel tacitò, eam fecerunt liberi adulti, aut alii, qui sua sponte, potestatis quam arrogavit conscii, in ipsius degunt domo.

[* ]Notantur hic Hobbesius et Filmerus.