Econlib

The Library

Other Sites

Front Page arrow Titles (by Subject) arrow CAPUT XI: De Jurejurando et Votis. - Philosophiae moralis institutio compendiaria with a Short Introduction to Moral Philosophy

Return to Title Page for Philosophiae moralis institutio compendiaria with a Short Introduction to Moral Philosophy

CAPUT XI: De Jurejurando et Votis. - Francis Hutcheson, Philosophiae moralis institutio compendiaria with a Short Introduction to Moral Philosophy [1747]

Edition used:

Philosophiae moralis institutio compendiaria with a Short Introduction to Moral Philosophy, edited and with an Introduction by Luigi Turco (Indianapolis: Liberty Fund, 2007).

About Liberty Fund:

Liberty Fund, Inc. is a private, educational foundation established to encourage the study of the ideal of a society of free and responsible individuals.


CAPUT XI

De Jurejurando et Votis.

I. Ad hominum pacta, promissa, et testimonia de rebus gravioribus confirmanda, accedit jusjurandum. Est autem jusjurandum “actus religiosus quo ad rem dubiam confirmandam, Deus testis et vindex invocatur.” Tanta quidem est in omni pacto et sermone, viri boni fides, ut eum jurejurando adstringere non sit opus, apud eos quibus est notus: sed ubi res aguntur eorum, quibus viri probitas non est perspecta; illius et promissa et testimonia <apud eos> jurejurando sunt confirmanda; quum {in} jurejurando nulla insit in Deum impietas, sed potius pietas. Qui enim religiose jurat, Dei omnia intuentis, et regentis, providentiam simul et justitiam agnoscit.

Quum autem apud omnes gentes semper invaluit haec persuasio, justa Dei providentia mundum administrari, et improbis supplicia irrogari; Dei testis et vindicis invocatio, sensum officii hominum animis altiùs infigit, eosque poenarum metu a fraude deterret. Neque enim censendum est, ea invocatione Deum magis attentum fieri, aut acriorem perfidiae vindicem; aut consensu nostro novum puniendi jus illi tributum. Longè quidem gravius est perfidiae scelus, ubi quis promissum aut pactum juratum violaverit; aut alios testimonio juratus deceperit.

De re leviore jurare, aut nulla de causa, omnino impium est: quum numinis reverentiam, quae bonis debet esse perpetua, imminuat, summaeque majestatis contemptum prodat. Ubi autem crebra in civitate sunt perjuria, eorum crimine premuntur et rectores, si jusjurandum levibus de causis, et quum minime est necessarium, saepius exigatur: aut ubi de eo praestando quod a juratis postulamus, jurejurando caveri nequit; vel quia res ipsa fieri non poterit, vel quia juratis nonnunquam illicita videbitur: aut si exigatur ubi gravia sunt perjurii invitamenta, una cum spe homines impunè fallendi. Pessime etiam de religione merentur, qui gravem aliquam et solennem verborum formulam, ad animos hominum religionis sensu percellendos [afficiendos] idoneam, in jurejurando non adhibent.

II. Quamvis in jurejurando, frustra invocetur aliquid divina potestate destitutum, tanquam testis et vindex; sunt tamen jurandi formulae {quaedam}, non quidem satis commodae, at haud plane illicitae, ubi Dei nomine non adhibito, qui jurat, [sibi suisque aut rei alicui sibi carae admodum aut necessariae, dira quaedam a Deo precari] [in rem aliquam sibi caram admodum aut necessariam, Dei vindictam imprecari] intelligitur; aut ubi Deus ipse, per metonymiam invocatur.

Frustra autem adigeretur aliquis ad jurandum, per eum quem neque divina potestate praeditum, neque exercere in homines imperium credit. Sunt tamen Dei veri descriptiones omnibus communes, quibus utendum erit, quum a pluribus diversa de Deo sentientibus, exigendum est jusjurandum.

In jurejurando, ut de pactis dictum, is rite censetur jurasse, atque perjurii poenis, si fidem fefellerit, esse obnoxius, qui jurandi animum prae se ferens, ea quae a jurantibus solent, signa adhibuit.

Quamvis jusjurandum una cum promisso aut testimonio, in eadem sententia includi possit, est tamen jusjurandum actus ab omni pacto aut narratione diversus; Dei nempe testis et vindicis invocatio, si quid contra officium egerimus, unde patet, hominum officia jurejurando neutiquam immutari; novamve quod ad materiam attinet, obligationem constitui; nec promissum pactumve justa de causa irritum, ratum fieri, aut justam excludi exceptionem; nec conditionalia mutari in absoluta; nec ratum fieri quod contra jus alterius perfectum, aut de re aliena, potestati nostrae non commissa, factum est; neque quod pietatem Deo debitam violat, legesve definitas, quas vocant speciales, certas actiones omnino prohibentes, et paciscendi de iis omnem nobis adimentes potestatem. In rebus vero nostrae potestati permissis, ut simplici pacto, sic multo sanctiùs [magis] eo quod jurejurando confirmatum est, obligamur; etiam ubi temere, et contra prudentiae et humanitatis officia, jurati promisimus: nisi paciscentium intervenerit dolus, ad eludenda officia quaedam humaniora.

III. Sine acceptione autem, nulla erit promissionis obligatio; quin et iste cui promissum est, de suo jure cedere, et promissorem liberare potest. Quod fiet etiam, tempestive declarato ejus dissensu, cujus consensus priùs erat necessarius, quam possit vel is qui promisit se ad rem quamlibet praestandam adstringere, vel alter rem oblatam accipere.

Ubi jusjurandum quisquam suo jure a nobis exigit, {verborumque formulam praescribit}; si de ipsius sensu constet, eo sensu nobis est jurandum; si ex animi sententia fieri possit: sin minus, a jurejurando est abstinendum. Neque delegati, qui aliorum nomine, eorum forte qui summo imperio praesunt, jusjurandum exigunt, formulam praescriptam interpretandi jus habent.

Jusjurandum, pro vario usu, est vel promissorium quod vocant, vel assertorium. Hoc, judice exigente, dicitur necessarium; et litigantium alterutro, coram judice, alteri id deferente, dicitur judiciale. Si extra judicium sponte juretur, dicitur jusjurandum voluntarium. Quod in actionibus criminalibus, ad probationem imperfectam refellendam exigitur, dicitur purgatorium.

Ubi autem de capite agitur aut fama, quum tanta sint ad pejerandum invitamenta; minime commoda videtur aut justa quaestionis exercendae ratio, jusjurandum exigere purgatorium. Hac enim ratione absolventur perjuri et scelerati; convincentur illi soli, quibus tanta est pietas, ut ne vel ad famam aut vitam tuendam, se perjurio sint adstricturi: quos, viro bono satius videbitur, incerti criminis (cujus homines tali indole praeditos, mox serio plerumque poenitet,) poenas effugere <mallet>, quam ut sua ipsorum pietate teneantur.

IV. Votum est “promissio religiosa [promissum religiosum] qua ipsi Deo, ad certas res aut operas praestandas, nos adstringimus.” In votis, non intelligitur jus ad homines esse translatum, nisi et pactum intercesserit.

Votorum unicus est usus, ut Deum sanctissimum, justissimum, omniaque intuentem verentibus, pia omnia et honesta agendi consilia fiant constantiora; eoque magis officium deserere vereamur, ne nosmet etiam atroci perjurii crimine implicemus.

Quum autem sine illius consensu cui promissum est, nulla sit promissi obligatio, constetque Deum opt. max. quae quisquam contra officium quodvis, temerè, incautè, aut timidè, promiserat, accipere nolle; quumque homines incautos, meticulosos, iracundos, aut superstitiosos insidiosè captare; aut contra communem utilitatem, aut humanitatem, certis hominum ordinibus favere, et in eorum opibus augendis, se procuratorem ostendere vafrum, omnia undique corradentem, Deo minimè sit dignum; hinc satis efficitur votum non obligare, ad ea facienda aut praestanda, quae non piè et humaniter, citra votum fieri poterant aut praestari. Multo minus valent vota, quae ex odio, invidia, aut ira injusta aut nimia; aut contra cujuslibet jus perfectum, aut ipsa aequitatis et humanitatis officia, suscipiuntur. Neque igitur nova obligationis materia, per vota constitui poterit.