The Online Library of Liberty

A project of Liberty Fund, Inc.

• Introduction
• Acknowledgments
• Abbreviations
• General Note
• Advertisement By the Translator.
• Juventuti Academicae Salutem.
• To the Students In Universities.
• Philosophiae Moralis Institutio Compendiaria With a Short Introduction to Moral Philosophy
• Philosophiae Moralis Institutio Compendiaria
• Liber I: Ethices Elementa.
• Caput I: De Hominis Natura Ejusque Partibus.
• Caput II: De Summo Bono Et Virtute.
• Caput III: De Variis Virtutum Divisionibus.
• Caput IV: De Virtutibus Et Officiis Erga Deum.
• Caput V: De Officiis Erga Alios Homines Exercendis.
• Caput VI: De Officiis Cujusque Erga Se, Et De Animi Cultura.
• 1 {caput VII: De Virtutis Studio Excitando Et Retinendo.
• Liber II: Jurisprudentiae Naturalis Elementa.
• Caput I: De Lege Naturali.
• Caput II: De Juris Natura Et Divisionibus.
• Caput III: De Virtutum Et Vitiorum Gradibus, Inter Se Comparatis{; Iisque Quae Speciem Moralem Afficiunt}.
• Caput IV: De Jure Privato Naturali.
• Caput V: De Jure Adventitio Reali, Et Rerum Dominio.
• Caput VI: De Dominii Acquirendi Rationibus.
• Caput VII: De Jure Derivato, Ejusque Causis.
• Caput VIII: De Dominii Transferendi Rationibus, Per Contractus, Successiones, Aut Testamenta.
• Caput IX: De Contractibus.
• Caput X: De Sermocinantium Officiis.
• Caput XI: De Jurejurando Et Votis.
• Caput XII: De Rerum Pretio.
• Caput XIII: De Variis Contractuum Generibus Post Pretia Rerum Constituta.
• Caput XIV: De Obligationibus Quasi Ex Contractu Ortis.
• Caput XV: Jura Ex Damno Dato, Atque Ex Aliorum Injuriis Orta. Jura Belli.
• Caput XVI: De Jure Extraordinario Ex Necessitate, Omniumque Jure Communi.
• Caput XVII: De Juris Interitu. De Litibus In Libertate Dirimendis, Et Interpretatione.
• Liber III: Oeconomices Et Politices Elementa.
• Caput I: De Conjugio.
• Caput II: De Parentum Et Liberorum Officiis.
• Caput III: De Herorum Et Servorum Jure.
• Caput IV: De Civitatum Origine Et Causis.
• Caput V: De Interna Civitatum Structura, Et Summi Imperii Partibus.
• Caput VI: De Variis Rerumpublicarum Formis.
• Caput VII: De Summi Imperii Jure, Ejusque Acquirendi Rationibus.
• Caput VIII: De Legibus Condendis, Et De Jurisdictione.
• Caput IX: De Jure Belli.
• Caput X: De Foederibus, Legatis, Et Civitatum Interitu [deletione].
• A Short Introduction to Moral Philosophy.
• Book I: The Elements of Ethicks.
• Chapter I: Of Human Nature and Its Parts.
• Chapter II: Concerning the Supreme Good.
• Chapter III: Concerning the Chief Divisions of Virtue.
• Chapter IV: Our Duties Toward God.
• Chapter V: Our Duties Toward Mankind.
• Chapter VI: Concerning Our Duties Toward Ourselves, and the Improvement of the Mind.
• Chapter VII: Some Practical Considerations to Excite and Preserve the Study of Virtue.
• Book II: Elements of the Law of Nature.
• Chapter I: Of the Law of Nature.
• Chapter II: Of the Nature of Rights, and Their Several Divisions.
• Chapter III: Concerning the Various Degrees of Virtue and Vice, and the Circumstances On Which They Depend.
• Chapter IV: Concerning the Natural Rights of Individuals.
• Chapter V: Of Real Adventitious Rights and Property.
• Chapter VI: The Methods of Acquiring Property.
• Chapter VII: Of Derived Property.
• Chapter VIII: The Methods of Transferring Property, Contracts, Succession, Testaments.
• Chapter IX: Of Contracts In General.
• Chapter X: Our Obligations In Speech.
• Chapter XI: Of Oaths and Vows.
• Chapter XII: Concerning the Values Or Prices of Goods.
• Chapter XIII: Of the Several Sorts of Contracts.
• Chapter XIV: * Obligations Resembling Those From Contracts.
• Chapter XV: Of Rights Arising From Damage Done, and the Rights of War.
• Chapter XVI: Extraordinary Rights In Cases of Necessity, and the Common Rights of Mankind.
• Chapter XVII: How Rights and Obligations Cease: How Controversies Are to Be Decided In Natural Liberty: and the Rules of Interpretation.
• Book III: The Principles of Oeconomicks and Politicks.
• Chapter I: Concerning Marriage.
• Chapter II: The Duties of Parents and Children.
• Chapter III: The Rights of Masters and Servants.
• Chapter IV: The Original of Civil Government.
• Chapter V: The Internal Structure of States: and the Several Parts of Supreme Power.
• Chapter VI: Of the Various Plans of Government.
• Chapter VII: The Rights of the Supreme Power: and the Methods of Acquiring It.
• Chapter VIII: Of Civil Laws and Their Execution.
• Chapter IX: The Laws of War.
• Chapter X: Of Treaties and Ambassadors, and the Entire Dissolution of States.
• Bibliography of Modern Literature

CAPUT VIII

De Dominii transferendi Rationibus, per Contractus, Successiones, aut Testamenta.

I. Ab uno ad alterum transit plenum dominium, vel facto domini voluntario; vel absque eo, vi legis naturalis aut civilis. Atque utroque modo transit, vel inter vivos, vel in eventum mortis.

Facto prioris domini inter vivos voluntario, transit dominium, vel gratis, donationibus; vel ex causa onerosa, in commerciis, ubi pro re datur res pretio aequalis, aut jus aliquod remittitur. Hoc transferendi [donandi] jus in dominio includi antea monuimus. De pactis erit posthac agendum.

II. Facto prioris domini {voluntario}, in eventum mortis, transit dominium per testamentum, quod jure naturali, est “quaevis voluntatis domini, de bonis suis, in eventum mortis transferendis, declaratio, quae dilucidè probari potest”; de iis enim quae probari nequeunt, et de iis quae non sunt, idem est judicium.

Aequum esse ut testamenta valeant, quum nihil continent iniqui, ostendit ipsum dominii jus, et commune omnibus ferè consilium, in rebus ultra suos usus comparandis; ut iis, nempe, gaudeant illi quos quisque habet carissimos. Durum esset et inhumanum, atque industriae inimicum, prohibere ne [suo arbitratu] [pro suo arbitrio] quisque res suo labore innocuo partas, ad quos velit, in quemcunque eventum, transferre possit. Grave <foret>, atque admodum incommodum, homines vivos et validos {eo} adigere, ut jus aliquod in res suas, ad cognatos aut amicos <transferant>, plenum et irrevocabile {ipsis sit transferendum}: crudele foret, morientibus illud qualecunque cognatis aut amicis benefaciendi solatium praeripere; crudele et iniquum <amicis> superstitibus, haeredibus institutis aut legatariis, amicorum morientium beneficia, ipsis destinata, intervertere. Spreta igitur metaphysicorum subtilitate, dicentium, absurdum esse hominem tunc velle aut agere, quum amplius velle aut agere nequeat; testamenta recte censentur jure naturali confirmari.

Quum vero ex bonis nostris plurima sint praestanda, quae alii jure perfecto, vel perfectis proximo, postulant; aes {scil:} alienum dissolvendum, {damna sarcienda,} soboles conservanda, parentes egeni alendi; irrita erunt testamenta juri istiusmodi contraria. Immo, ubi desunt parentes et liberi, par est ut propinquis inopia laborantibus, nisi manifesta obstet causa, detur testamenti inofficiosi querela. Leges naturales, non minus quam civiles, <recte> etiam prospiciunt, ne quid testamento contra communem utilitatem sanciatur: atque jubent eas, quibus falsariorum artes praecaveantur, in testamentis, ubi fieri potest, adhiberi formulas solennes; citra quas testamenta confirmari nequeunt.

III. Legis naturalis vi, vel invito priore domino, inter vivos transfertur dominium, ad id praestandum quod alter suo jure postulare poterat, quodque dominus praestare detrectaverat. Haec plenius erunt explicanda, ubi dicemus de jure quod ex contractu oritur, aut ex damno, sive injuriâ dato, sive absque injuriâ.

Legis item naturalis vi, sine facto prioris domini, in eventum mortis transit dominium, in successionibus ab intestato. Cujus sunt hae causae apertissimae; quod certum sit homines, in bonis ultra suos usus congerendis, semper hoc spectare, ut iis prosint quos maxime diligunt. Hoc hominum propositum omnibus notum, continua est voluntatis testatio, ubi nihil contrarium disertè sunt testati. Liberi autem et cognati, pro communi hominum ingenio, caeteris fere omnibus sunt multo cariores: atque his praecipue comparare student, non solum necessaria vitae praesidia, verum et quae ad vitae copiam, et ornatum pertinent. Quin et liberis et cognatis egenis, ab ipsa natura, quae sanguinis junctionem benevolentiae et caritatis vinculum esse voluit, tributum est jus, si non perfectum, certe perfecto proximum, ad necessaria vitae praesidia, et ad ea etiam quae faciunt ad uberiorem copiam, et vitae prosperitatem, a parentibus et cognatis consequenda, nisi justam iis dederint offensionis causam. Durum est igitur, hominibus eripere hoc mortis inopinae, quam nemo satis cavere potest, qualecunque solatium, quod soboli et cognatis profutura sint, quae suâ industria paraverunt. Haec liberorum et cognatorum, ex sanguinis conjunctione, atque ipsa naturâ orta jura violare, et aequissimas, ex cognatorum benevolentia, spes intervertere, durum est et iniquum.

Quid; quod, ubi certus de cognatorum successione mos invaluit, recte colligitur, defunctum, si modo nihil contra testatus sit, bona eo more descendere voluisse: ea igitur succedendi ratio eodem nititur juris fundamento quo et testamenta.

Ubi nulli sunt liberi aut cognati propinquiores, eadem fere argumenta humaniora suaderent, ad successionem vocandos esse amicos, si qui fuerant defuncto caeteris longe cariores. Ubi tamen, more aut lege, cognati vel remotissimi, amicis praetermissis, {semper} vocantur; ex <praesumenda> defuncti voluntate {satis manifesta}, illorum jus est potius; nisi ostendi possit, cognatos hosce defunctum fuisse perosum. Moris {hujus} a majoribus traditi, hae praecipuae sunt causae, quod natura plerumque caros faciat cognatos: quod cognationis facillimè cernantur gradus, amicitiae vero difficillimè: quodque videamus eos, qui vitam habuerant victumque communem, cum amicis, magis quam cognatis, his tamen prae illis, bonorum haereditates testamentis plerumque relinquere.

Cognati ad succedendum recte vocantur pro cognationis gradibus, et gradu pares pariter. Primo veniunt liberi, inter quos rectè vocantur nepotes, saltem secundum stirpes; humanitas et aequitas aliquando vocarent secundum capita, ubi gravi plures orphani premuntur inopia. Una cum liberis rectè vocarentur parentes egeni, ad necessaria saltem vitae praesidia; non inique una cum his vocarentur fratres probi et egeni. Ubi desunt liberi parentesque, vocandi sunt fratres et sorores {superstites}; <una> cum {quibus} defunctorum liberi in stirpes vocandi, si non aliquando in capita: qui ubi desunt, consobrini recte vocantur sobrinique; iisque non superstitibus, eorum liberi, atque ita deinceps.

IV. Quamvis vitae civilis ratio non raro exigat, ut bonorum intestati pars melior maribus deferatur, quam quae foeminis, in eodem gradu; aut inter mares, seniori, major, quam quae juniori: haud tamen inter gradu pares, ingens, his de causis, ponet discrimen. Jus autem naturale, <nullum facit discrimen> inter gradu pares, [sexu aut aetate] [sexus causa aut aetatis] {antecedentibus nihil praecipui tribuit}: neque novit successionem linealem; ubi uni, prae reliquis gradu paribus, defuncti persona est gerenda, eique bonorum longe pars maxima tribuenda. Ea successio est tota juris civilis, a natura et humanitate saepius longissime recedens. In primo enim gradu, sexus praestantiae cedunt omnia alia; in secundo gradu et remotioribus, et ea {sexûs et aetatis inter gradu pares} praestantia, et sanguinis etiam proximitas posthabetur; [idque ante omnia spectatur, cujusnam parens defunctus sexu primum, deinde aetate antecesserit] [de defunti olim parentis aetati, aut sexui]. Nepti enim, pronepti, aut abnepti infanti, ex filio seniore defuncto, posthabebitur non solum nepos aut pronepos ex filio juniore; verum et ipse filius secundus, annis et prudentia maturus. Atque similia omnia fiunt inter fratrum et sororum liberos, ad successionem vocandos.