The Online Library of Liberty

A project of Liberty Fund, Inc.

• Introduction
• Acknowledgments
• Abbreviations
• General Note
• Advertisement By the Translator.
• Juventuti Academicae Salutem.
• To the Students In Universities.
• Philosophiae Moralis Institutio Compendiaria With a Short Introduction to Moral Philosophy
• Philosophiae Moralis Institutio Compendiaria
• Liber I: Ethices Elementa.
• Caput I: De Hominis Natura Ejusque Partibus.
• Caput II: De Summo Bono Et Virtute.
• Caput III: De Variis Virtutum Divisionibus.
• Caput IV: De Virtutibus Et Officiis Erga Deum.
• Caput V: De Officiis Erga Alios Homines Exercendis.
• Caput VI: De Officiis Cujusque Erga Se, Et De Animi Cultura.
• 1 {caput VII: De Virtutis Studio Excitando Et Retinendo.
• Liber II: Jurisprudentiae Naturalis Elementa.
• Caput I: De Lege Naturali.
• Caput II: De Juris Natura Et Divisionibus.
• Caput III: De Virtutum Et Vitiorum Gradibus, Inter Se Comparatis{; Iisque Quae Speciem Moralem Afficiunt}.
• Caput IV: De Jure Privato Naturali.
• Caput V: De Jure Adventitio Reali, Et Rerum Dominio.
• Caput VI: De Dominii Acquirendi Rationibus.
• Caput VII: De Jure Derivato, Ejusque Causis.
• Caput VIII: De Dominii Transferendi Rationibus, Per Contractus, Successiones, Aut Testamenta.
• Caput IX: De Contractibus.
• Caput X: De Sermocinantium Officiis.
• Caput XI: De Jurejurando Et Votis.
• Caput XII: De Rerum Pretio.
• Caput XIII: De Variis Contractuum Generibus Post Pretia Rerum Constituta.
• Caput XIV: De Obligationibus Quasi Ex Contractu Ortis.
• Caput XV: Jura Ex Damno Dato, Atque Ex Aliorum Injuriis Orta. Jura Belli.
• Caput XVI: De Jure Extraordinario Ex Necessitate, Omniumque Jure Communi.
• Caput XVII: De Juris Interitu. De Litibus In Libertate Dirimendis, Et Interpretatione.
• Liber III: Oeconomices Et Politices Elementa.
• Caput I: De Conjugio.
• Caput II: De Parentum Et Liberorum Officiis.
• Caput III: De Herorum Et Servorum Jure.
• Caput IV: De Civitatum Origine Et Causis.
• Caput V: De Interna Civitatum Structura, Et Summi Imperii Partibus.
• Caput VI: De Variis Rerumpublicarum Formis.
• Caput VII: De Summi Imperii Jure, Ejusque Acquirendi Rationibus.
• Caput VIII: De Legibus Condendis, Et De Jurisdictione.
• Caput IX: De Jure Belli.
• Caput X: De Foederibus, Legatis, Et Civitatum Interitu [deletione].
• A Short Introduction to Moral Philosophy.
• Book I: The Elements of Ethicks.
• Chapter I: Of Human Nature and Its Parts.
• Chapter II: Concerning the Supreme Good.
• Chapter III: Concerning the Chief Divisions of Virtue.
• Chapter IV: Our Duties Toward God.
• Chapter V: Our Duties Toward Mankind.
• Chapter VI: Concerning Our Duties Toward Ourselves, and the Improvement of the Mind.
• Chapter VII: Some Practical Considerations to Excite and Preserve the Study of Virtue.
• Book II: Elements of the Law of Nature.
• Chapter I: Of the Law of Nature.
• Chapter II: Of the Nature of Rights, and Their Several Divisions.
• Chapter III: Concerning the Various Degrees of Virtue and Vice, and the Circumstances On Which They Depend.
• Chapter IV: Concerning the Natural Rights of Individuals.
• Chapter V: Of Real Adventitious Rights and Property.
• Chapter VI: The Methods of Acquiring Property.
• Chapter VII: Of Derived Property.
• Chapter VIII: The Methods of Transferring Property, Contracts, Succession, Testaments.
• Chapter IX: Of Contracts In General.
• Chapter X: Our Obligations In Speech.
• Chapter XI: Of Oaths and Vows.
• Chapter XII: Concerning the Values Or Prices of Goods.
• Chapter XIII: Of the Several Sorts of Contracts.
• Chapter XIV: * Obligations Resembling Those From Contracts.
• Chapter XV: Of Rights Arising From Damage Done, and the Rights of War.
• Chapter XVI: Extraordinary Rights In Cases of Necessity, and the Common Rights of Mankind.
• Chapter XVII: How Rights and Obligations Cease: How Controversies Are to Be Decided In Natural Liberty: and the Rules of Interpretation.
• Book III: The Principles of Oeconomicks and Politicks.
• Chapter I: Concerning Marriage.
• Chapter II: The Duties of Parents and Children.
• Chapter III: The Rights of Masters and Servants.
• Chapter IV: The Original of Civil Government.
• Chapter V: The Internal Structure of States: and the Several Parts of Supreme Power.
• Chapter VI: Of the Various Plans of Government.
• Chapter VII: The Rights of the Supreme Power: and the Methods of Acquiring It.
• Chapter VIII: Of Civil Laws and Their Execution.
• Chapter IX: The Laws of War.
• Chapter X: Of Treaties and Ambassadors, and the Entire Dissolution of States.
• Bibliography of Modern Literature

CAPUT V

De Jure Adventitio reali, et Rerum Dominio.

I. Adventitia, quae ex hominum instituto aliquo aut facto oriuntur, jura, sunt vel realia, quae dicuntur, vel personalia. Illa “rem aliquam certam et definitam proxime spectant”: haec vero “certum hominem sive personam”: {de his plenius alias}.

Inter jura realia, prima veniant in medium rerum dominia: quorum origo et causae declarandae. Monstrant primò externi hominum sensus et appetitus, certas res in victum et amictum exposcentes; mutorumque animalium sensus similes, et appetitus, (ad quos regendos aut cohibendos, nullam aliam habent facultatem superiorem,) monstrant, res inanimas, animalium causâ, a Deo benigno fuisse fabricatas, ut vita foret ipsis laeta et copiosa: animalium autem terrestrium praecipui sunt homines. Hoc etiam confirmabit ratio, docens, quae gignuntur è terra, citò sua sponte interitura, non in alium usum, divinâ bonitate et sapientia digniorem, destinata esse, quam ut animalium, praecipue vero hominum, utilitati inserviant aut foelicitati.

II. Quamvis autem, homini innata quaedam bonitas, et commiseratio, ad ipsas pertineat beluas, ab omni in eas retrahens saevitia, quam non exigit gravior hominum utilitas, quorum cuique major longe erit cura, et commiseratio: cernent tamen homines, vitam sibi duram omnino et laboriosam futuram, nisi jumentorum laboribus subleventur. Cernent etiam, jumenta omnia, atque animalium mitiora, quorum hominibus praecipuus est usus, sine hominum provida curâ, conservari non posse; hiberna nempe fame, et frigore, aut ferarum vi peritura: neque hominibus, in se conservandis semper occupatis, siquidem nullum a jumentis accederet auxilium, mutis animalibus conservandis aut protegendis vacaturum. Monstrat igitur ipsa ratio, animalia mitiora, praecipue quae laboribus ferendis sunt idonea, hominum fidei et imperio esse permissa, ut hominum solertiâ conservata, curae hujus et custodiae, laboribus suis, persolvant, mercedem: atque hac ratione communitatem quandam, aut societatem, in communem utriusque generis utilitatem, esse constitutam; ubi imperant animalia ratione praedita, et serviunt rationis expertia.

Quae laboribus ferendis inutilia sunt animalia muta, ab iis, alia ratione, hominibus persolvenda est merces defensionis et custodiae, cum haud levi hominum labore conjunctae; quibus nempe silvestres agri sunt in pascua mitigandi, atque ferae et rapaces beluae abigendae. Lacte nempe aut lana, hominibus persolvenda est ea merces, qui, aliâ lege, labores, iis conservandis necessarios, perferre nequirent.

III. Quin et si victûs, pro hominum numero, ita maligna esset copia, ut plurimis fame pereundum foret, nisi mutorum animalium carne vescerentur; monstrabit ratio, illa animalia haud graviore morte perire, inopinatò in hominum cibum mactata, quàm omnibus, ab hominum tutela exclusis, pereundum esset: immò fame, frigore, aut ferarum vi, immaturiùs pleraque perirent et saeviùs. Non igitur iniquè aut crudeliter, at potius prudenter et benigne, agitur, ubi homines hanc leonum, ursorum, luporum, canum aut vulturum praedam, saevius perituram, in suos usus intervertunt.

Videmus insuper mutorum animalium genera debiliora, in fortiorum et sagaciorum cibum a natura esse destinata. Quo eorum usu hominibus negato, et pauciora istorum generum propagarentur et conservarentur; eorumque animalium vita minus foret tuta aut copiosa. Exigit etiam universorum animalium utilitas, ut conservetur et augeatur genus ratione praeditum, nobilioris foelicitatis aut miseriae, et diuturnioris, capax; quamvis generum [animalium] inferiorum imminutionem exigeret {ea} praestantiorum conservatio. Haec omnia satis docent et confirmant jus illud humani generis commune, ad omnem ex rebus inferioribus, etiam animatis, fructum capiendum. Omnis tamen in bruta animalia saevities, hominibus inutilis, est omninò vituperanda.

IV. Dominii vero privati alia est ratio. Dominium primum et integrum [illibatum], “Jus omnem rei usum capiendi, eamque domini arbitratu alienandi,” notat. Insitae sunt cuique solertia quaedam et vires, ad res aliquas occupandas idoneae; atque ad agendum proclives sunt homines. Arctiores animi affectus benigni, una cum philautia, quemque incitant, ad res, sibi et suis necessarias, anquirendas et occupandas: in istiusmodi solertia et industria delectatur gnavus quisque, et strenuus; et in eo sibi plaudit, quod suo labore, amicorum officiorum materiam comparavit. Docet etiam recti honestique sensus, inhumani esse et maligni, alteri, res ejus labore partas aut excultas eripere, cum possit quisque suo se labore sustentare. In promptu est, fructus sponte nascentes ne vel centesimum quemque alere posse: omnium igitur labore et diligentia conservandum est humanum genus. Quod igitur est diligentiae fovendae necessarium, est et humano generi conservando necessarium: citra vero dominium, ex labore in rebus occupandis et excolendis impenso, oriundum, non amplius philautia, aut arctioris caritatis stimuli, homines ad labores perferendos incitabunt; neque quidem ipsa quae latissimè patet benevolentia: quum omnium intersit, ut omnes, pro virili, labores vitae necessarios ferant. Nemo autem impenderet labores, nisi ipsi proprius esset rerum suo labore partarum usus; aliter enim, ignavis et nebulonibus, operum patientes omnes et strenui, praedae essent et ludibrio.

Neque quidem alia ratione jucunda erit hominum vita, aut vigebit omnium diligentia et patientia, quam cuique permisso omni, rerum, quas suo labore paravit et excoluit, usu; et facultate libera, iis quos habet carissimos, de eo quod ipsi superest, gratificandi. Hinc et jucundi fient labores et honesti; vigebunt amicitiae, et mutua bonorum officia; atque suâ inopia, et {ipsi} ignavi, ad labores perferendos cogentur. Neque sperari poterit in vita civili, ea continua magistratuum cura et fides, quae cunctos, ad labores debitos in commune conferendos, adigat, atque res communes, cuique, pro indigentia et meritis, sine gratia aut odio, distribuat. Neque, si ita se res haberet, in imperantium fide et prudentiâ ea esse posset civium fiducia, quae aeque jucundos redderet labores, ac si cuique, [suo arbitratu,] [pro suo judicio] res suo labore partas, suis impertire permittatur.