Econlib

The Library

Other Sites

Front Page arrow Titles (by Subject) arrow CAP. XVII.—: UT APPOSTA ECCLESIÆ, CUI IDEM ACCUMBENS OBIERAT, ARDENTE CETERA DOMO, FLAMMIS ABSUMI NEQUIVERIT; ET DE INTERNA VITA EJUS. - The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

Return to Title Page for The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

Search this Title:

Also in the Library:

Subject Area: History
Subject Area: Religion

CAP. XVII.—: UT APPOSTA ECCLESIÆ, CUI IDEM ACCUMBENS OBIERAT, ARDENTE CETERA DOMO, FLAMMIS ABSUMI NEQUIVERIT; ET DE INTERNA VITA EJUS. - Saint Bede, The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols. [1843]

Edition used:

The Complete Works of Venerable Bede, in the original Latin, collated with the Manuscripts, and various printed editions, and accompanied by a new English translation of the Historical Works, and a Life of the Author. By the Rev. J.A. Giles (London: Whittaker and Co., 1843). * 8 vols.

Part of: The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

About Liberty Fund:

Liberty Fund, Inc. is a private, educational foundation established to encourage the study of the ideal of a society of free and responsible individuals.


CAP. XVII.—

UT APPOSTA ECCLESIÆ, CUI IDEM ACCUMBENS OBIERAT, ARDENTE CETERA DOMO, FLAMMIS ABSUMI NEQUIVERIT; ET DE INTERNA VITA EJUS.

Hunc cum dies mortis egredi e corpore cogeret, completis annis episcopatus sui sexdecim, erat in villa regia, non longe ab urbe, de qua præfati sumus. In hac enim habens ecclesiam et cubiculum, sæpius ibidem diverti ac manere, atque inde ad prædicandum circumquaque exire, consueverat; quod ipsum et in aliis villis regis facere solebat, utpote nil propriæ possessionis, excepta ecclesia sua et adjacentibus agellis, habens. Tetenderunt ergo ei ægrotanti tentorium ad occidentalem ecclesiæ partem, ita ut ipsum tentorium parieti hæreret ecclesiæ. Unde factum est, ut acclivis destinæ, quæ extrinsecus ecclesiæ pro munimine erat apposita, spiritum vitæ exhalaret ultimum. Obiit autem septimo decimo episcopatus sui anno, pridie kalendarum Septembrium. Cujus corpus mox inde translatum ad insulam Lindisfarnensium, atque in cœmeterio fratrum sepultum est. At interjecto tempore aliquanto, cum fabricata esset ibi basilica major, atque in honorem beatissimi apostolorum principis dedicata, illo ossa ejus translata atque ad dexteram altaris, juxta venerationem tanto pontifice dignam, condita sunt.

Successit vero ei in episcopatum Finanus, et ipse illo ab Hii Scotorum insula ac monasterio destinatus, ac tempore non pauco in episcopatu permansit. Contigit autem post aliquot annos, ut Penda Merciorum rex cum hostili exercitu hæc in loca perveniens, cum cuncta, quæ poterat, ferro flammaque perderet, vicus quoque ille, in quo antistes obiit, una cum ecclesia memorata, flammis absumeretur. Sed mirum in modum sola illa destina, cui incumbens obiit, ab ignibus circum cuncta vorantibus absumi non potuit. Quo clarescente miraculo, mox ibidem ecclesia restaurata, et hæc eadem destina in munimentum est parietis, ut ante fuerat, forinsecus apposita. Rursumque, peracto tempore aliquanto, evenit per culpam incuriæ, vicum eundem, et ipsam pariter ecclesiam, ignibus consumi. Sed ne tunc quidem eandem tangere flamma destinam valebat, et cum magno utique miraculo ipsa ejus foramina ingrediens, quibus ædificio erat affixa, perederet, ipsam tamen lædere nullatenus sinebatur. Unde tertio ædificata ibi ecclesia, destinam illam, non ut antea deforis in fulcimentum domus apposuerunt, sed intro ipsam ecclesiam in memoriam miraculi posuerunt, ubi intrantes genu flectere, ac misericordiæ cœlesti supplicare, deberent. Constatque multos ex eo tempore gratiam sanitatis in eodem loco consecutos, quin etiam, astulis ex ipsa destina excisis et in aquam missis, plures sibi suisque languorum remedia conquisivere.

Scripsi autem hæc de persona et operibus viri præfati, nequaquam in eo laudans vel eligens hoc, quod de observatione Paschæ minus perfecte sapiebat, imo hoc multum detestans, sicut in libro, quem De Temporibus composui, manifestissime probavi; sed quasi verax historicus simpliciter ea, quæ de illo, sive per illum, sunt gesta, describens, et quæ laude sunt digna in ejus actibus laudans, atque ad utilitatem legentium memoriæ commendans: studium videlicet pacis et caritatis, continentiæ et humilitatis; animum iræ et avaritiæ victorem, superbiæ simul et vanæ gloriæ contemtorem; industriam faciendi simul et docendi mandata cœlestia, solertiam lectionis et vigiliarum, auctoritatem sacerdote dignam redarguendi superbos ac potentes, pariter et infirmos consolandi, ac pauperes recreandi vel defendendi clementiam. Qui, ut breviter multa comprehendam, quantum ab eis, qui illum novere didicimus, nil ex omnibus, quæ in Evangelicis, vel Apostolicis, sive Propheticis literis facienda cognoverat, prætermittere, sed cuncta pro suis viribus operibus explere, curabat.

Hæc in præfato antistite multum complector et amo, quia nimirum hæc Deo placuisse non ambigo. Quod autem Pascha non suo tempore observabat, vel canonicum ejus tempus ignorans, vel suæ gentis auctoritate ne agnitum sequeretur devictus, non approbo, nec laudo. In quo tamen hoc approbo, quia in celebratione sui Paschæ non aliud corde tenebat, venerabatur, et prædicabat, quam quod nos, id est, redemtionem generis humani per passionem, resurrectionem, et ascensionem in cœlos, mediatoris Dei et hominum hominis Jesu Christi. Unde et hanc non, ut quidam falso opinantur, quarta decima luna in qualibet feria cum Judæis, sed die Dominica, semper agebat, a luna quarta decima usque ad vicesimam; propter fidem videlicet Dominicæ resurrectionis, quam una Sabbati factam, propterque spem nostræ resurrectionis, quam eadem una Sabbati, quæ nunc Dominica dies dicitur, veraciter futuram cum sancta ecclesia credebat.