Econlib

The Library

Other Sites

Front Page arrow Titles (by Subject) arrow CAP. XIV.—: UT, DEFUNCTO PAULINO, ITHAMAR PRO EO RHOFENSIS ECCLESIÆ PRÆSULATUM SUSCEPERIT; ET DE HUMILITATE MIRABILI REGIS OSWINI, QUI AB OSWIO CRUDELI CÆDE PEREMTUS EST. - The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

Return to Title Page for The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

Search this Title:

Also in the Library:

Subject Area: History
Subject Area: Religion

CAP. XIV.—: UT, DEFUNCTO PAULINO, ITHAMAR PRO EO RHOFENSIS ECCLESIÆ PRÆSULATUM SUSCEPERIT; ET DE HUMILITATE MIRABILI REGIS OSWINI, QUI AB OSWIO CRUDELI CÆDE PEREMTUS EST. - Saint Bede, The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols. [1843]

Edition used:

The Complete Works of Venerable Bede, in the original Latin, collated with the Manuscripts, and various printed editions, and accompanied by a new English translation of the Historical Works, and a Life of the Author. By the Rev. J.A. Giles (London: Whittaker and Co., 1843). * 8 vols.

Part of: The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

About Liberty Fund:

Liberty Fund, Inc. is a private, educational foundation established to encourage the study of the ideal of a society of free and responsible individuals.


CAP. XIV.—

UT, DEFUNCTO PAULINO, ITHAMAR PRO EO RHOFENSIS ECCLESIÆ PRÆSULATUM SUSCEPERIT; ET DE HUMILITATE MIRABILI REGIS OSWINI, QUI AB OSWIO CRUDELI CÆDE PEREMTUS EST.

Translato ergo ad cœlestia regna Oswaldo, suscepit regni terrestris sedem pro eo frater ejus Oswius, juvenis triginta circiter annorum, et per annos viginti octo laboriosissime tenuit. Impugnatus videlicet a pagano rege Penda, et ab ea, quæ fratrem ejus occiderat, pagana gente Merciorum, et a filio quoque suo Alfredo, necnon et a fratruo, id est, fratris sui, qui ante eum regnavit, filio Ethelwaldo. Cujus anno secundo, hoc est, ab incarnatione Dominica anno sexcentesimo quadragesimo quarto, reverendissimus pater Paulinus, quondam quidem Eboracensis, sed tunc Rhofensis episcopus civitatis, transivit ad Dominum, sexto iduum Octobrium die, qui decem et novem annos, menses duos, dies viginti unum, episcopatum tenuit; sepultusque est in secretario beati apostoli Andreæ, quod rex Ethelbertus a fundamentis in eadem Rhofi civitate construxit. In cujus locum Honorius archiepiscopus ordinavit Ithamar, oriundum quidem de gente Cantuariorum, sed vita et eruditione antecessoribus suis æquandum.

Habuit autem Oswius primis regni sui temporibus consortem regiæ dignitatis, vocabulo Oswinum, de stirpe regis Edwini, hoc est, filium Osrici, de quo supra retulimus, virum eximiæ pietatis et religionis; qui provinciæ Deirorum in maxima omnium rerum affluentia, et ipse amabilis omnibus, præfuit. Sed nec cum eo ille, qui ceteram Transhumbranæ gentis partem ab aquilone, id est, Berniciorum provinciam, regebat, habere pacem potuit; quin potius, ingravescentibus causis dissensionum, miserrima hunc cæde peremit. Siquidem, congregato contra invicem exercitu, cum videret se Oswinus cum illo, qui plures habebat auxiliarios, non posse bello confligere, ratus est utilius tunc, dimissa intentione bellandi, servare se ad tempora meliora. Remisit ergo exercitum, quem congregaverat, ac singulos domum redire præcepit, a loco qui vocatur Wilfares-dun, id est, Mons Wilfari, et est a vico Cataractone decem ferme millibus passuum contra solstitialem occasum secretus; divertitque ipse cum uno tantum milite sibi fidelissimo, nomine Tondhere, celandus in domo comitis Hunwaldi, quem etiam ipsum sibi amicissimum autumabat. Sed, heu, proh dolor! longe aliter erat; nam ab eodem comite proditum eum Oswius cum præfato ipsius milite per præfectum suum Ethelwinum detestanda omnibus morte interfecit. Quod factum est die decimo tertio kalendarum Septembrium, anno regni ejus nono, in loco qui dicitur “Ingethlingum;” ubi postmodum castigandi hujus facinoris gratia, monasterium constructum est; in quo pro utriusque regis, (et occisi, videlicet, et ejus, qui occidere jussit,) animæ redemtione, quotidie Domino preces offerri deberent.

Erat autem rex Oswinus et aspectu venustus, et statura sublimis, et affatu jucundus, et moribus civilis, et manu omnibus, id est, nobilibus simul atque ignobilibus, largus; unde contigit, ut ob regiam ejus et animi, et vultus, et meritorum, dignitatem ab omnibus diligeretur, et undique ad ejus ministerium de cunctis prope provinciis viri etiam nobilissimi concurrerent. Cujus inter ceteras virtutis et modestiæ, et, ut ita dicam, specialis benedictionis, glorias, etiam maxima fuisse fertur humilitas, et uno probare sat erit exemplo.

Donaverat equum optimum antistiti Aidano, in quo ille, quamvis ambulare solitus, vel amnium fluenta transire, vel si alia quælibet necessitas insisteret, viam peragere posset; cui cum, parvo interjecto tempore, pauper quidam occurreret eleemosynam petens, desiliens ille præcepit equum, ita ut erat stratus regaliter, pauperi dari, erat enim multum misericors et cultor pauperum, ac velut pater miserorum. Hoc cum regi esset relatum, dicebat episcopo, cum forte ingressuri essent ad prandium, “Quid voluisti, domine antistes, equum regium, quem te conveniebat proprium habere, pauperi dare? Nunquid non habuimus equos viliores plurimos, vel alias species, quæ ad pauperum dona sufficerent, quamvis illum eis equum non dares, quem tibi specialiter possidendum elegi?” Cui statim episcopus, “Quid loqueris,” inquit, “rex? Nunquid tibi carior est ille filius equæ, quam ille filius Dei?” Quibus dictis, intrabant ad prandendum, et episcopus quidem residebat in suo loco. Porro rex, venerat enim de venatu, cœpit consistens ad focum calefieri cum ministris, et repente inter calefaciendum recordans verbum, quod dixerat illi antistes, discinxit se gladio suo, et dedit illum ministro, festinusque accedens ante pedes episcopi corruit, postulans, ut sibi placatus esset, “Quia nunquam,” inquit, “deinceps aliquid loquar de hoc, aut judicabo quid, vel quantum, de pecunia nostra filiis Dei tribuas.” Quod videns episcopus multum pertimuit, ac statim exsurgens levavit eum, promittens se multum illi esse placatum, dummodo ille residens ad epulas tristitiam deponeret. Dumque rex, jubente ac postulante episcopo, lætitiam reciperet, cœpit e contra episcopus tristis usque ad lacrymarum profusionem effici. Quem dum presbyter suus lingua patria, quam rex et domestici ejus non noverant, quare lacrymaretur interrogasset, “Scio,” inquit, “quod non multo tempore victurus est rex; nunquam enim antehac vidi humilem regem. Unde animadverto illum citius ex hac vita rapiendum, non enim digna est hæc gens talem habere rectorem.” Nel multo post dira antistitis præsagia tristi regis funere, de quo supra diximus, impleta sunt. Sed et ipse antistes Aidanus non plus quam duodecimo post occisionem regis, quem amabat, die, id est, pridie kalendarum Septembrium, de seculo ablatus perpetua laborum suorum a Domino præmia recepit.