Econlib

The Library

Other Sites

Front Page arrow Titles (by Subject) arrow CAP. XIII.—: QUALE CONSILIUM IDEM CUM PRIMATIBUS SUIS DE PERCIPIENDA FIDE CHRISTI HABUERIT; ET UT PONTIFEX EJUS SUAS ARAS PROFANAVERIT. - The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

Return to Title Page for The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

Search this Title:

Also in the Library:

Subject Area: History
Subject Area: Religion

CAP. XIII.—: QUALE CONSILIUM IDEM CUM PRIMATIBUS SUIS DE PERCIPIENDA FIDE CHRISTI HABUERIT; ET UT PONTIFEX EJUS SUAS ARAS PROFANAVERIT. - Saint Bede, The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols. [1843]

Edition used:

The Complete Works of Venerable Bede, in the original Latin, collated with the Manuscripts, and various printed editions, and accompanied by a new English translation of the Historical Works, and a Life of the Author. By the Rev. J.A. Giles (London: Whittaker and Co., 1843). * 8 vols.

Part of: The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

About Liberty Fund:

Liberty Fund, Inc. is a private, educational foundation established to encourage the study of the ideal of a society of free and responsible individuals.


CAP. XIII.—

QUALE CONSILIUM IDEM CUM PRIMATIBUS SUIS DE PERCIPIENDA FIDE CHRISTI HABUERIT; ET UT PONTIFEX EJUS SUAS ARAS PROFANAVERIT.

Quibus auditis, rex suscipere quidem se fidem, quam docebat, et velle et debere respondebat. Verum adhuc cum amicis principibus et consiliariis suis sese de hoc collaturum esse dicebat, ut, si et illi eadem cum illo sentire vellent, omnes pariter in fonte vitæ Christo consecrarentur; et, annuente Paulino, fecit ut dixerat. Habito enim cum sapientibus consilio, sciscitabatur singillatim ab omnibus, qualis sibi doctrina hæc eatenus inaudita, et novus divinitatis, qui prædicabatur, cultus videretur. Cui primus pontificum ipsius Coifi continuo respondit, “Tu vide, rex, quale sit hoc, quod nobis modo prædicatur; ego autem tibi verissime, quod certum didici, profiteor, quia nihil omnino virtutis habet, nihil utilitatis religio illa, quam hucusque tenuimus. Nullus enim tuorum studiosius quam ego culturæ deorum nostrorum se subdidit, et nihilominus multi sunt, qui ampliora a te beneficia quam ego, et majores accipiunt dignitates, magisque prosperantur in omnibus, quæ agenda vel acquirenda disponunt. Si autem dii aliquid valerent, me potius juvare vellent, qui illis impensius servire curavi. Unde restat, ut si ea, quæ nunc nobis nova prædicantur, meliora esse et fortiora, habita examinatione, perspexeris, absque ullo cunctamine suscipere illa festinemus.”

Cujus suasioni verbisque prudentibus alius optimatum regis tribuens assensum continuo subdidit, “Talis,” inquiens, “mihi videtur, rex, vita hominum præsens in terris ad comparationem ejus, quod nobis incertum est, temporis, quale cum, te residente ad cœnam cum ducibus ac ministris tuis tempore brumali, accenso quidem foco in medio et calido effecto cœnaculo, furentibus autem foris per omnia turbinibus hiemalium pluviarum vel nivium, adveniensque unus passerum domum citissime pervolaverit; qui cum per unum ostium ingrediens, mox per aliud exierit. Ipso quidem tempore, quo intus est, hiemis tempestate non tangitur, sed tamen minimo spatio serenitatis ad momentum excurso, mox de hieme in hiemem regrediens, tuis oculis elabitur. Ita hæc vita hominum ad modicum apparet; quid autem sequatur, quidve præcesserit, prorsus ignoramus. Unde si hæc nova doctrina certius aliquid attulit, merito esse sequenda videtur.” His similia et ceteri majores natu ac regis consiliarii divinitus admoniti prosequebantur.

Adjecit autem Coifi, quia vellet ipsum Paulinum diligentius audire de Deo, quem prædicabat, verbum facientem; quod cum, jubente rege, faceret, exclamavit, auditis ejus sermonibus, dicens, “Jam olim intellexeram nihil esse, quod colebamus, quia videlicet quanto studiosius in eo cultu veritatem quærebam, tanto minus inveniebam. Nunc autem aperte profiteor, quia in hac prædicatione veritas claret illa, quæ nobis vitæ, salutis et beatitudinis æternæ dona valet tribuere. Unde suggero, rex, ut templa et altaria, quæ sine fructu utilitatis sacravimus, ocius anathemati et igni tradamus.” Quid plura? præbuit palam assensum evangelizanti beato Paulino rex, et, abrenunciata idololatria, fidem se Christi suscipere confessus est. Cumque a præfato pontifice sacrorum suorum quæreret, quis aras et fana idolorum cum septis, quibus erant circumdata, primus profanare deberet; ille respondit, “Ego. Quis enim ea, quæ per stultitiam colui, nunc ad exemplum omnium aptius quam ipse per sapientiam mihi a Deo vero donatam, destruam?” Statimque, abjecta superstitione vanitatis, rogavit sibi regem arma dare et equum emissarium, quem ascendens ad idola destruenda veniret; non enim licuerat pontificem sacrorum vel arma ferre, vel præter in equa equitare. Accinctus ergo gladio accepit lanceam in manu, et ascendens emissarium regis pergebat ad idola; quod aspiciens vulgus æstimabat eum insanire. Nec distulit ille, mox ut appropinquabat ad fanum, profanare illud, injecta in eo lancea, quam tenebat; multumque gavisus de agnitione veri Dei cultus, jussit sociis suis destruere ac succendere fanum cum omnibus septis suis. Ostenditur autem locus ille quondam idolorum non longe ab Eboraco ad orientem, ultra amnem Derwentionem, et vocatur hodie Godmundingham, ubi pontifex ipse, inspirante Deo vero, polluit ac destruxit eas, quas ipse sacraverat, aras.