Econlib

The Library

Other Sites

Front Page arrow Titles (by Subject) arrow CAP. X.—: UT PAPA BONIFACIUS EUNDEM REGEM, MISSIS LITERIS, SIT HORTATUS AD FIDEM. - The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

Return to Title Page for The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

Search this Title:

Also in the Library:

Subject Area: History
Subject Area: Religion

CAP. X.—: UT PAPA BONIFACIUS EUNDEM REGEM, MISSIS LITERIS, SIT HORTATUS AD FIDEM. - Saint Bede, The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols. [1843]

Edition used:

The Complete Works of Venerable Bede, in the original Latin, collated with the Manuscripts, and various printed editions, and accompanied by a new English translation of the Historical Works, and a Life of the Author. By the Rev. J.A. Giles (London: Whittaker and Co., 1843). * 8 vols.

Part of: The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

About Liberty Fund:

Liberty Fund, Inc. is a private, educational foundation established to encourage the study of the ideal of a society of free and responsible individuals.


CAP. X.—

UT PAPA BONIFACIUS EUNDEM REGEM, MISSIS LITERIS, SIT HORTATUS AD FIDEM.

Quo tempore exhortatorias ad fidem literas a pontifice sedis apostolicæ Bonifacio accepit, quarum ista est forma.

Exemplar Epistolæ Beatissimi et Apostolici Papæ Urbis Romanæ Ecclesiæ Bonifacii, directæ Viro glorioso Edwino, Regi Anglorum.

“Viro glorioso Edwino regi Anglorum, Bonifacius episcopus, servus servorum Dei. Licet summæ divinitatis potentia humanæ locutionis officiis explanari non valeat, quippe quæ sui magnitudine ita invisibili atque investigabili æternitate consistit, ut eam nulla ingenii sagacitas, quanta sit, comprehendere disserereque sufficiat; quia tamen ejus humanitas, ad insinuationem sui, reseratis cordis januis, quæ de semetipsa proferentur, secreta humanis mentibus inspiratione clementer infundit, ad annunciandam vobis plenitudinem fidei Christianæ, sacerdotalem curavimus sollicitudinem prorogare, ut perinde Christi Evangelium, quod Salvator noster omnibus præcepit gentibus prædicari, vestris quoque sensibus inserentes, salutis vestræ remedia propinentur.

“Supernæ igitur majestatis clementia, quæ cuncta solo verbo præceptionis suæ condidit et creavit, cœlum videlicet et terram, mare et omnia, quæ in eis sunt, dispositis ordinibus, quibus subsisterent, coæterni Verbi sui consilio, et Sancti Spiritus unitate dispensans, hominem ad imaginem et similitudinem suam ex limo terræ plasmatum constituit, eique tantam præmii prærogativam indulsit, ut eum cunctis præponeret, atque servato termino præceptionis, æternitatis subsistentia præmuniret. Hunc ergo Deum Patrem, et Filium, et Spiritum Sanctum, quod est individua Trinitas, ab ortu solis usque ad occasum, humanum genus, quippe ut Creatorem omnium atque Factorem suum, salutifera confessione fidei veneratur et colit; cui etiam summitates imperii rerumque potestates submissæ sunt, quia ejus dispositione omnium prælatio regnorum conceditur. Ejus ergo bonitatis misericordia totius creaturæ suæ dilatandæ subdi etiam in extremitate terræ positarum gentium corda frigida, Sancti Spiritus fervore in sui quoque agnitione, mirabiliter est dignata succendere.

“Quæ enim in gloriosi filii nostri Eadbaldi regis gentibusque ei suppositis illustratione, clementia Redemtoris fuerit operata, plenius ex vicinitate locorum vestram gloriam conjicimus cognovisse. Ejus ergo mirabile donum et in vobis certa spe cœlesti longanimitate conferri confidimus; cum profecto gloriosam conjugem vestram, quæ vestri corporis pars esse dignoscitur, æternitatis præmio per sacri baptismatis regenerationem illuminatam agnovimus. Unde præsenti stylo glorioses vos adhortandos cum omni affectu intimæ caritatis curavimus, quatenus, abominatis idolis eorumque cultu, spretisque fanorum fatuitatibus et auguriorum deceptibilibus blandimentis, credatis in Deum Patrem omnipotentem, ejusque Filium Jesum Christum, et Spiritum Sanctum, ut credentes, a diabolicæ captivitatis nexibus, sanctæ et individuæ Trinitatis cooperante potentia, absoluti, æternæ vitæ possitis esse participes.

“Quanta autem reatitudinis culpa teneantur obstricti hi, qui idololatriarum perniciosissimam superstitionem colentes amplectuntur, eorum, quos colunt, exempla perditionis insinuant; unde de eis per Psalmistam dicitur, [xcv. 5,] Omnes dii gentium dæmonia, Dominus autem cœlos fecit; et iterum, [cxiii. 5-8,] Oculos habent et non vident, aures habent et non audiunt, nares habent et non odorabunt, manus habent et non palpabunt, pedes habent et non ambulabunt; similes ergo efficiuntur his, qui spem suæ confidentiæ ponunt in eis. Quomodo enim juvandi quemlibet possunt habere virtutem hi, qui ex corruptibili materia inferiorum etiam suppositorumque tibi manibus construuntur? quibus videlicet artificium humanum accommodans eis inanimatam membrorum similitudinem contulisti? qui, nisi a te moti fuerint, ambulare non poterunt; sed tanquam lapis in uno loco positus, ita constructi, nihilque intelligentiæ habentes, ipsaque insensibilitate obruti nullam neque lædendi neque juvandi facultatem adepti sunt? Qua ergo mentis deceptione eos deos, quibus vos ipsi imaginem corporis tradidistis, colentes sequimini, judicio discreto reperire non possumus.

“Unde oportet vos, suscepto signo sanctæ crucis, per quod humanum genus redemtum est, exsecrandam diabolicæ versutiæ supplantationem, qui divinæ bonitatis operibus invidus æmulusque consistit, a cordibus vestris abjicere, injectisque manibus hos, quos eatenus materiæ compage vobis deos fabricastis, confringendos diminuendosque summopere procurate. Ipsa enim eorum dissolutio corruptioque, quæ nunquam viventem spiritum habuit, nec sensibilitatem a suis factoribus potuit quolibet modo suscipere, vobis patenter insinuet quam nihil erat quod eatenus colebatis; dum profecto meliores vos, qui spiritum viventem a Domino percepistis, eorum constructioni nihilominus exsistatis; quippe quos Deus omnipotens ex primi hominis, quem plasmavit, cognatione, deductis per secula innumerabilibus propaginibus, pullulare constituit. Accedite ergo ad agnitionem ejus, qui vos creavit, qui in vobis vitæ insufflavit spiritum, qui pro vestra redemtione Filium suum unigenitum misit, ut vos ab originali peccato eriperet, et ereptos de potestate nequitiæ diabolicæ cœlestibus præmiis muneraret.

“Suscipite verba prædicatorum et Evangelium Dei, quod vobis annunciant; quatenus credentes, sicut sæpius dictum est, in Deum Patrem omnipotentem, et in Jesum Christum ejus Filium, et Spiritum Sanctum, et inseparabilem Trinitatem, fugatis dæmoniorum sensibus, expulsaque a vobis sollicitatione venenosi et deceptibilis hostis, per aquam et Spiritum Sanctum renati, ei, cui credideritis, in splendore gloriæ sempiternæ cohabitare, ejus opitulante munificentia, valeatis. Præterea, benedictionem protectoris vestri beati Petri apostolorum principis vobis direximus, id est, camisiam cum ornatura in auro una, et lena Ancyriana una; quod petimus, ut eo benignitatis animo gloria vestra suscipiat, quo a nobis noscitur destinatum.”