Econlib

The Library

Other Sites

Front Page arrow Titles (by Subject) arrow CAP. IX.—: DE IMPERIO REGIS EDWINI, ET UT VENIENS AD EVANGELIZANDUM EI PAULINUS PRIMO FILIAM EJUS CUM ALIIS, FIDEI CHRISTIANÆ SACRAMENTIS IMBUERIT. - The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

Return to Title Page for The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

Search this Title:

Also in the Library:

Subject Area: History
Subject Area: Religion

CAP. IX.—: DE IMPERIO REGIS EDWINI, ET UT VENIENS AD EVANGELIZANDUM EI PAULINUS PRIMO FILIAM EJUS CUM ALIIS, FIDEI CHRISTIANÆ SACRAMENTIS IMBUERIT. - Saint Bede, The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols. [1843]

Edition used:

The Complete Works of Venerable Bede, in the original Latin, collated with the Manuscripts, and various printed editions, and accompanied by a new English translation of the Historical Works, and a Life of the Author. By the Rev. J.A. Giles (London: Whittaker and Co., 1843). * 8 vols.

Part of: The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

About Liberty Fund:

Liberty Fund, Inc. is a private, educational foundation established to encourage the study of the ideal of a society of free and responsible individuals.


CAP. IX.—

DE IMPERIO REGIS EDWINI, ET UT VENIENS AD EVANGELIZANDUM EI PAULINUS PRIMO FILIAM EJUS CUM ALIIS, FIDEI CHRISTIANÆ SACRAMENTIS IMBUERIT.

Quo tempore etiam gens Northanhumbrorum, hoc est, ea natio Anglorum, quæ ad aquilonalem Humbræ fluminis plagam habitabat, cum rege suo Edwino, verbum fidei, prædicante Paulino, cujus supra meminimus, suscepit. Cui videlicet regi, in auspicium suscipiendæ fidei et regni cœlestis, potestas etiam terreni creverat imperii, ita ut, quod nemo Anglorum ante eum fecit, omnes Britanniæ fines, qua vel ipsorum vel Britonum provinciæ habitantur, sub ditione acceperit. Quin et Mevanias insulas, sicut et supra docuimus, imperio subjugavit Anglorum; quarum prior, quæ ad austrum est, et situ amplior et frugum proventu atque ubertate felicior, nongentarum sexaginta familiarum mensuram juxta æstimationem Anglorum, secunda trecentarum et ultra spatium tenet.

Huic autem genti occasio fuit percipiendæ fidei, quod præfatus rex ejus cognatione junctus est regibus Cantuariorum, accepta in conjugem Ethelberga filia Ethelberti regis, quæ alio nomine Tate vocabatur. Hujus consortium cum primo ipse, missis procis, a fratre ejus Eadbaldo, qui tunc regno Cantuariorum præerat, peteret, responsum est, non esse licitum Christianam virginem pagano in conjugem dari, ne fides et sacramenta cœlestis Regis consortio profanarentur regis, qui veri Dei cultus esset prorsus ignarus. Quæ cum Edwino verba nuncii referrent, promisit se nil omnimodis contrarium Christianæ fidei, quam virgo colebat, esse facturum; quin potius permissurum, ut fidem cultumque suæ religionis cum omnibus, qui secum venissent, viris sive feminis, sacerdotibus seu ministris, more Christiano servaret. Neque abnegavit se etiam eandem subiturum esse religionem, si tamen examinata a prudentibus sanctior ac Deo dignior posset inveniri.

Itaque promittitur virgo atque Edwino mittitur, et, juxta quod dispositum fuerat, ordinatur episcopus vir Deo dilectus Paulinus, qui cum illa veniret, eamque et comites ejus, ne paganorum possent societate pollui, quotidiana exhortatione et sacramentorum cœlestium celebratione confirmaret. Ordinatus est autem Paulinus episcopus a Justo archiepiscopo, sub die duodecimo kalendarum Augustarum, anno ab incarnatione Domini sexcentesimo vicesimo quinto, et sic cum præfata virgine ad regem Edwinum, quasi comes copulæ carnalis, advenit; sed ipse potius toto animo intendens ut gentem, quam adibat, ad agnitionem veritatis advocans, juxta vocem apostoli, [2 Corinth. xi. 2,] uni viro sponso virginem castam exhiberet Christo. Cumque in provinciam venisset laboravit multum ut et eos, qui secum venerant, ne a fide deficerent, Domino adjuvante, contineret, et aliquos, si forte posset, de paganis ad fidei gratiam prædicando converteret. Sed sicut apostolus ait, quamvis multo tempore illo laborante in verbo, deus seculi hujus excæcavit mentes infidelium, ne eis fulgeret illuminatio Evangelii gloriæ Christi.

Anno autem sequente venit in provinciam quidem sicarius, vocabulo Eumerus, missus a rege Occidentalium Saxonum, nomine Quichelmo, sperans se regem Edwinum regno simul et vita privaturum; qui habebat sicam bicipitem toxicatam, ut, si ferri vulnus minus ad mortem regis sufficeret, peste juvaretur veneni. Pervenit autem ad regem primo die Paschæ, juxta amnem Derwentionem, ubi tunc erat villa regalis, intravitque quasi nuncium domini sui referens; et cum simulatam legationem ore astuto volveret exsurrexit repente, et, evaginata sub veste sica, impetum fecit in regem. Quod cum videret Lilla minister regis amicissimus, non habens scutum ad manum, quo regem a nece defenderet, mox interposuit corpus suum ante ictum pungentis; sed tanta vi hostis ferrum infixit, ut per corpus militis occisi etiam regem vulneraret. Qui, cum mox undique gladiis impeteretur, in ipso tumultu etiam alium de militibus, cui nomen erat Forthhere, sica nefanda peremit.

Eadem autem nocte sacrosancta Dominici Paschæ pepererat regina filiam regi, cui nomen Eanfleda; cumque idem rex, præsente Paulino episcopo, gratias ageret diis suis pro nata sibi filia, e contra episcopus gratias cœpit agere Domino Christo, regique adstruere quod ipse precibus suis apud illum obtinuerit, ut regina sospes et absque dolore gravi sobolem procrearet. Cujus verbis delectatus rex promisit se, abrenunciatis idolis, Christo serviturum, si vitam sibi et victoriam donaret pugnanti adversus regem, a quo homicida ille, qui eum vulneraverat, missus est; et in pignus promissionis implendæ eandem filiam suam Christo consecrandam Paulino episcopo assignavit, quæ baptizata est die sancto Pentecostes prima de gente Northanhumbrorum, cum undecim aliis de familia ejus. Quo tempore curatus a vulnere sibi pridem inflicto, rex, collecto exercitu, venit adversus gentem Occidentalium Saxonum; ac, bello inito, universos, quos in necem suam conspirasse didicerat, aut occidit, aut in deditionem recepit. Sicque victor in patriam reversus non statim et inconsulte sacramenta fidei Christianæ percipere voluit; quamvis nec idolis ultra servivit, ex quo se Christo serviturum esse promiserat. Verum, primo diligentius ex tempore et ab ipso venerabili viro Paulino rationem fidei ediscere et cum suis primatibus, quos sapientiores noverat, curavit conferre, quid de his agendum arbitrarentur. Sed et ipse, cum esset vir natura sagacissimus, sæpe diu solus residens, ore quidem tacito, sed in intimis cordis multa secum colloquens, quid sibi esset faciendum, quæ religio servanda, tractabat.