Econlib

The Library

Other Sites

Front Page arrow Titles (by Subject) arrow CAP. I.—: DE SITU BRITANNIÆ VEL HIBERNIÆ, ET PRISCIS EARUM INCOLIS. - The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

Return to Title Page for The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

Search this Title:

Also in the Library:

Subject Area: History
Subject Area: Religion

CAP. I.—: DE SITU BRITANNIÆ VEL HIBERNIÆ, ET PRISCIS EARUM INCOLIS. - Saint Bede, The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols. [1843]

Edition used:

The Complete Works of Venerable Bede, in the original Latin, collated with the Manuscripts, and various printed editions, and accompanied by a new English translation of the Historical Works, and a Life of the Author. By the Rev. J.A. Giles (London: Whittaker and Co., 1843). * 8 vols.

Part of: The Complete Works of Venerable Bede, 8 vols.

About Liberty Fund:

Liberty Fund, Inc. is a private, educational foundation established to encourage the study of the ideal of a society of free and responsible individuals.


CAP. I.—

DE SITU BRITANNIÆ VEL HIBERNIÆ, ET PRISCIS EARUM INCOLIS.

BRITANNIA, oceani insula, cui quondam Albion nomen fuit, inter septentrionem et occidentem locata est, Germaniæ, Galliæ, Hispaniæ, maximis Europæ partibus, multo intervallo adversa; quæ per millia passuum octingenta in Boream longa, latitudinis habet millia ducenta, exceptis duntaxat prolixioribus diversorum promontoriorum tractibus, quibus efficitur ut circuitus ejus quadragies octies septuaginta quinque millia compleat. Habet a meridie Galliam Belgicam, cujus proximum litus transmeantibus aperit civitas quæ dicitur Rutubi Portus, a gente Anglorum nunc corrupte Reptacestir vocata, interposito mari a Gessoriaco Morinorum gentis litore proximo, trajectu millium quinquaginta, sive, ut quidam scripsere, stadiorum quadringentorum quinquaginta. A tergo autem, unde oceano infinito patet, Orcadas insulas habet. Opima frugibus atque arboribus insula, et alendis apta pecoribus ac jumentis; vineas etiam quibusdam in locis germinans; sed et avium ferax terra marique generis diversi. Fluviis quoque multum piscosis ac fontibus præclara copiosis, et quidem præcipue issicio abundat et anguilla. Capiuntur autem sæpissime et vituli marini et delphines, necnon et balænæ; exceptis variorum generibus conchyliorum, in quibus sunt et musculæ, quibus inclusam sæpe margaritam omnis quidem coloris optimam inveniunt, id est, et rubicundi, et purpurei, et hyacinthini, et prasini, sed maxime candidi. Sunt et cochleæ satis superque abundantes, quibus tinctura coccinei coloris conficitur, cujus rubor pulcherrimus nullo unquam solis ardore, nulla valet pluviarum injuria pallescere; sed quo vetustior est eo solet esse venustior. Habet fontes salinarum, habet et fontes calidos, et ex eis fluvios balnearum calidarum, omni ætati et sexui per distincta loca juxta suum cuique modum accommodos. Aqua enim, ut sanctus Basilius dicit, fervidam qualitatem recipit, quum per certa quædam metalla transcurrit, et fit non solum calida sed et ardens. Quæ etiam venis metallorum, æris, ferri, et plumbi, et argenti, fecunda, gignit et lapidem gagatem plurimum optimumque; est autem nigrogemmeus et ardens igni admotus, incensus serpentes fugat, attritu calefactus applicita detinet æque ut succinum. Erat et civitatibus quondam viginti et octo nobilissimis insignita præter castella innumera, quæ et ipsa muris, turribus, portis, ac seris erant instructa firmissimis. Et quia prope sub ipso septentrionali vertice mundi jacet, lucidas æstate noctes habet, ita ut medio sæpe tempore noctis in quæstionem veniat intuentibus, utrum crepusculum adhuc permaneat vespertinum, an jam advenerit matutinum, utpote nocturno sole non longe sub terris ad orientem boreales per plagas redeunte; unde etiam plurimæ longitudinis habet dies æstate, sicut et noctes contra in bruma, sole nimirum tunc Libycas in partes secedente, id est, horarum decem et octo. Plurimæ item brevitatis noctes æstate et dies habet in bruma, hoc est, sex solummodo æquinoctialium horarum; cum in Armenia, Macedonia, Italia, ceterisque ejusdem lineæ regionibus, longissima dies sive nox quindecim, brevissima novem compleat horas.

Hæc in præsenti, juxta numerum librorum quibus Lex Divini scripta est, quinque gentium linguis unam eandemque summæ veritatis et veræ sublimitatis scientiam scrutatur et confitetur; Anglorum videlicet, Britonum, Scotorum, Pictorum, et Latinorum, quæ meditatione Scripturarum ceteris omnibus est facta communis. In primis autem hæc insula Britones solum, a quibus nomen accepit, incolas habuit; qui de tractu Armoricano, ut fertur, Britanniam advecti, Australes sibi partes illius vindicarunt. Et cum plurimam insulæ partem, incipientes ab Austro, possedissent, contigit gentem Pictorum de Scythia, ut perhibent, longis navibus non multis oceanum ingressam, circumagente flatu ventorum, extra fines omnes Britanniæ Hiberniam pervenisse, ejusque septentrionales oras intrasse, atque, inventa ibi gente Scotorum, sibi quoque in partibus illius sedes petiisse, nec impetrare potuisse. Est autem Hibernia insula omnium post Britanniam maxima, ad occidentem quidem Britanniæ sita; sed sicut contra aquilonem ea brevior, ita in meridiem se trans illius fines plurimum protendens, usque contra Hispaniæ septentrionalia, quamvis magno æquore interjacente, pervenit. Ad hanc ergo usque pervenientes navigio Picti, ut diximus, petierunt in ea sibi quoque sedes et habitationem donari; respondebant Scoti, quia non ambos eos caperet insula, “sed possumus,” inquiunt, “salubre vobis dare consilium quid agere valeatis. Novimus insulam esse aliam non procul a nostra contra ortum solis, quam sæpe lucidioribus diebus de longe aspicere solemus. Hanc adire si vultis, habitabilem vobis facere valetis; vel, si qui restiterint, nobis auxiliariis utimini.” Itaque petentes Britanniam Picti habitare per septentrionales insulæ partes cœperunt, nam austrina Britones occupaverant. Cumque uxores Picti non habentes peterent a Scotis, ea solum conditione dare consenserunt, ut ubi res veniret in dubium, magis de feminea regum prosapia quam de masculina regem sibi eligerent; quod usque hodie apud Pictos constat esse servatum. Procedente autem tempore, Britannia, post Britones et Pictos, tertiam Scotorum nationem in Pictorum parte recepit; qui, duce Reuda, de Hibernia progressi, vel amicitia vel ferro sibimet inter eos sedes, quas hactenus habent, vindicarunt; a quo videlicet duce usque hodie Dalreudini vocantur, nam lingua eorum ‘daal’ partem significat.

Hibernia autem et latitudine sui status, et salubritate ae serenitate aerum, multum Britanniæ præstat, ita ut raro ibi nix plus quam triduana remaneat; nemo propter hiemem aut fœna secet æstate, aut stabula fabricet jumentis; nullum ibi reptile videri soleat, nullus vivere serpens valeat; nam sæpe illo de Britannia allati serpentes, mox ut, proximante terris navigio, odore aeris illius attacti fuerint, intereunt; quin potius omnia pene, quæ de eadem insula sunt, contra venenum valent. Denique vidimus, quibusdam a serpente percussis, rasa folia codicum, qui de Hibernia fuerant, et ipsam rasuram aquæ immissam ac potui datam, talibus protinus totam vim veneni grassantis, totum inflati corporis absumsisse ac sedasse tumorem. Dives lactis ac mellis insula, nec vinearum expers, piscium volucrumque, sed et cervorum caprearumque venatu insignis. Hæc autem proprie patria Scotorum est; ab hac egressi, ut diximus, tertiam in Britannia Britonibus et Pictis gentem addiderunt. Est autem sinus maris permaximus, qui antiquitus gentem Britonum a Pictis secernebat, qui ab occidente in terras longo spatio erumpit, ubi est civitas Britonum munitissima usque hodie, quæ vocatur Alcluith, ad cujus videlicet sinus partem septentrionalem Scoti, quos diximus, advenientes, sibi locum patriæ fecerunt.